DINH DƯỠNG CHO BỆNH NHÂN PHẪU THUẬT

Phẫu thuật là một phương pháp điều trị phổ biến ngày nay. Dinh dưỡng cho bệnh nhân phẫu thuật đang ngày càng được quan tâm chú trọng. Vậy dinh dưỡng có vai trò gì đối với bệnh nhân phẫu thuật và nên cung cấp dinh dưỡng như thế nào? Cùng tìm hiểu nhé!

• Vai trò của dinh dưỡng đối với bệnh nhân phẫu thuật

Dinh dưỡng là một mắt xích quan trọng tạo nên sự thành công của một cuộc phẫu thuật. Tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng kéo dài khiến bệnh nhân yếu sức, không đủ điều kiện để tiến hành phẫu thuật và việc phục hồi sau mổ cũng rất khó khăn. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng suy dinh dưỡng có thể dẫn đến chậm lành vết thương, tăng biến chứng như nhiễm trùng hay xì rò vết mổ và tăng tỷ lệ tử vong trong bệnh viện.

1.1. Dinh dưỡng hỗ trợ làm lành vết thương

Phẫu thuật gây nên “stress” cho mọi hoạt động sống bên trong cơ thể. Nó làm tăng chuyển hoá cơ bản, tăng sản sinh các yếu tố gây viêm và thay đổi hoạt động của hệ thần kinh cũng như hệ nội tiết. Điều này dẫn đến tăng nhu cầu về năng lượng và dị hoá đạm. Việc mất máu trong quá trình phẫu thuật hay mất chất dinh dưỡng qua vết thương, rò tiêu hoá cũng là một áp lực cho dinh dưỡng của bệnh nhân phẫu thuật. Chế độ dinh dưỡng phù hợp không chỉ giúp cung cấp năng lượng cho các hoạt động mà cơ thể tăng cường để đáp ứng với phẫu thuật, mà nó còn giúp cung cấp các nguyên liệu để cơ thể tổng hợp những thành phần bồi hoàn lại lượng mất trong quá trình phẫu thuật như máu, dịch cơ thể, mô tế bào,… 

1.2. Dinh dưỡng giúp nâng cao miễn dịch

Nhiễm trùng là biến chứng thường gặp và nặng nề đối với bệnh nhân phẫu thuật, nhiễm trùng ngăn cản tiến trình lành vết thương, kéo dài thời gian nằm viện và có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết, đe doạ tính mạng. Các hoạt động của hệ miễn dịch trong cơ thể nhằm chống lại tình trạng nhiễm trùng từ phản ứng viêm, miễn dịch dịch thể hay miễn dịch tế bào đều cần phải có chất dinh dưỡng để cung cấp năng lượng hoạt động và nguyên liệu để tái tạo liên tục. Ngày nay, khái niệm “Dinh dưỡng miễn dịch” đang nhận được nhiều sự quan tâm và nghiên cứu phát triển. Dinh dưỡng miễn dịch là việc sử dụng những chất dinh dưỡng chuyên biệt có khả năng điều hoà các cơ chế tham gia trong một số con đường viêm và miễn dịch. Ở bệnh nhân phẫu thuật, dinh dưỡng miễn dịch hỗ trợ điều hoà các phản ứng viêm và chống lại tình trạng nhiễm trùng. Một số chất dinh dưỡng miễn dịch và tác động của nó bao gồm: 

Arginine: tăng cường chức năng của tế bào miễn dịch Lympho T, tăng tổng hợp protein pha cấp và tăng tốc độ lành vết thương.

Omega-3: ức chế tình trạng viêm phụ thuộc cyctokin, cải thiện chức năng tế bào T.

Glutamine: tăng tổng hợp protein và cơ, kích thích hoạt động tế bào T.

Nucleotide: tăng biệt hoá và trưởng thành của tế bào bạch cầu trung tính ngoại biên, tăng tổng hợp protein ở gan và cơ, tăng phục hồi vết thương.

Các vi chất dinh dưỡng: Tăng cường hàng rào cơ thể (da, niêm), tăng sản xuất kháng thể, tăng cường miễn dịch tế bào, chống oxy hoá và giảm tổn thương oxy hóa tế bào.

Dinh dưỡng góp phần quyết định sự thành công của cuộc phẫu thuật

• Cung cấp dinh dưỡng cho bệnh nhân phẫu thuật như thế nào?

Dinh dưỡng cần thiết đối với bệnh nhân cả trước và sau phẫu thuật. Cần chú ý đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng giúp bệnh nhân có trạng thái tốt nhất cho cuộc phẫu thuật và có khả năng phục hồi nhanh sau mổ.

Nhu cầu về năng lượng và cơ chất dinh dưỡng, đặc biệt là chất đạm, tăng cao ở bệnh nhân phẫu thuật. Tuy nhiên, việc cung cấp dinh dưỡng cho người bệnh có thể gặp khó khăn vì bệnh nhân ăn kém (do bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng tiêu hoá, hấp thu hay tâm lý chán ăn, mệt mỏi), nhịn ăn để chuẩn bị cuộc mổ,… Hiện nay trên thế giới đã có nhiều hướng dẫn về dinh dưỡng trong phẫu thuật như sử dụng carbohydrate trước phẫu thuật, khởi động nuôi ăn sớm và can thiệp dinh dưỡng ở bệnh nhân có nguy cơ dinh dưỡng… 

Cách khởi động dinh dưỡng sau cuộc mổ khác nhau phụ thuộc vào loại phẫu thuật có liên quan đến đường tiêu hoá hay không. Đối với những trường hợp phẫu thuật ngoài đường tiêu hoá (chấn thương chỉnh hình, lồng ngực hay chấn thương sọ não,…) những giờ đầu sau mổ, khi bệnh nhân đã hồi tỉnh thì có thể cho uống từng ngụm nước ấm hoặc nước đường. Sau phẫu thuật 24 giờ người bệnh được ăn thức ăn lỏng như cháo, súp hoặc sữa công thức 3 – 4 bữa ăn trong ngày và chuyển sang thức ăn đặc (cơm, bún, phở,…) như bình thường vào các ngày tiếp theo . Trong trường hợp phẫu thuật đường tiêu hoá (gan mật tụy, ống tiêu hoá ), việc cho người bệnh ăn uống sau phẫu thuật cần thận trọng và tuân thủ theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Đôi khi bệnh nhân gặp khó khăn khi ăn uống qua đường miệng hoặc ăn uống quá kém, không đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng trong quá trình nằm viện thì bác sĩ điều trị thường chỉ định dinh dưỡng hỗ trợ thêm qua ống thông hoặc qua đường truyền tĩnh mạch. Đối với người bệnh ăn qua ống thông, cần lưu ý về dạng chế biến của thức ăn để tránh gây tắc ống, nên lựa chọn súp xay, cháo xay hoặc sữa công thức để nuôi dưỡng trong trường hợp này.

Gia tăng khẩu phần đạm thích hợp giúp mau lành vết thương

Kết luận

Dinh dưỡng góp phần quan trọng đối với sự thành công của mỗi cuộc mổ. Có sự gia tăng trong nhu cầu dinh dưỡng ở bệnh nhân phẫu thuật, đặc biệt là nhu cầu về năng lượng và chất đạm. Dinh dưỡng đúng giúp vết thương mau lành và ngăn biến chứng nhiễm trùng. Một số chất dinh dưỡng miễn dịch đang được quan tâm nghiên cứu và ứng dụng nhằm nâng cao dinh dưỡng ở bệnh nhân phẫu thuật như Arginine, Glutamine, Nucleotide, Omega-3 và các vi chất dinh dưỡng.

Bs. Bùi Thiên Tâm

HINU – Giấc mơ dinh dưỡng Việt

Suppro là giải pháp dinh dưỡng dạng soup cao năng lượng đầu tiên chứa nhóm Sulfo+ từ thực vật, là công thức nghiên cứu ĐỘC QUYỀN bởi Viện Nghiên cứu Thực phẩm chức năng – RIFF. Suppro dùng bổ sung trong các bữa ăn chính hoặc thay thế bữa phụ trong ngày, giúp đảm bảo dinh dưỡng và năng lượng cần thiết cho bệnh nhân ung thư và người bệnh đang trong quá trình hồi phục sức khỏe.

SULFO+ – NHÓM HOẠT CHẤT SINH HỌC TỪ THỰC VẬT

Nhóm Sulfo+ độc quyền được nghiên cứu bởi viện RIFF. Nhóm Sulfo+ là sự kết hợp độc đáo của 3 hoạt chất sulforaphane chiết xuất từ mầm súp lơ xanh và kẽm, selen hữu cơ chiết xuất từ mầm đậu xanh, mang lại hiệu quả sinh học cao.

CÔNG DỤNG

 CUNG CẤP NĂNG LƯỢNG CAO

Công thức dinh dưỡng năng lượng cao giúp phục hồi sức khỏe nhanh, phòng ngừa sụt cân, suy mòn

 DUY TRÌ VÀ PHỤC HỒI KHỐI CƠ

Đạm whey chất lượng cao chứa BCAA giúp tái tạo và phục hồi khối cơ
Bổ sung các acid amin thiết yếu không tự tổng hợp được cho cơ thể
Arginine giúp tăng liên kết mô, hỗ trợ quá trình làm lành vết thương

 NHÓM CHẤT BÉO THỰC VẬT DỄ HẤP THU

Hệ chất béo thực vật MUFA, PUFA, MCT dễ hấp thu, tốt cho tim mạch

 BỔ SUNG NHÓM SULFO+ VÀ NANO CURCUMIN

Nano Curcumin và Sulforaphane giúp tăng miễn cường sức mạnh của hệ miễn dịch
Selen hữu cơ giúp tăng cường hoạt động của các enzyme chống oxy hóa
Kẽm hữu cơ giúp cải thiện vị giác, phục hồi niêm mạc đường tiêu hóa