Ăn qua ống thông tại nhà như thế nào?

Trong can thiệp dinh dưỡng thì ăn qua ống thông là một chỉ định phổ biến và có khả năng đem lại nhiều lợi ích. Tuy nhiên, việc ăn qua ống thông tại nhà còn chưa được biết đến và thực hành rộng rãi trong cộng đồng. Trong bài viết hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về lợi ích của việc ăn qua ống thông và cách nuôi dưỡng cho người bệnh ăn qua ống thông tại nhà như thế nào nhé! 

Ăn qua ống thông là gì?

Ăn qua ống thông hay còn được gọi là ăn qua sonde được thực hiện khi người bệnh không thể ăn qua đường miệng trong một số bệnh lý như:

• Khối u gây tắc nghẽn đường tiêu hóa trên bao gồm vùng hầu họng, thực quản hay dạ dày
• Khi người bệnh nuốt khó sau phẫu thuật khối u vùng hầu họng, di chứng tai biến mạch máu não, yếu cơ,…
• Người bệnh không tỉnh táo, không thể tự nuốt
• Khi người bệnh suy dinh dưỡng hoặc có nguy cơ suy dinh dưỡng cao mà lượng ăn vào mỗi ngày quá ít, không đạt được 50% nhu cầu

Có nhiều dạng ăn qua ống thông, thường được phân loại theo vị trí đặt ống thông như ống thông mũi – dạ dày, ống thông mũi – hỗng tràng, mở dạ dày ra da hay mở hỗng tràng ra da

Ảnh mô tả ăn qua ống thông và các vị trí đặt ống thông

Lợi ích khi ăn qua ống thông

Ăn qua sonde là con đường dinh dưỡng qua đường tiêu hoá khả thi và hiệu quả nhất khi không thể dinh dưỡng qua đường miệng như bình thường. Đây cũng là một biện pháp can thiệp dinh dưỡng sinh lý, ít gây biến chứng về chuyển hoá và có thể tiến hành trong thời gian dài. Ngoài ra ăn qua sonde có thể chủ động được về thành phần dinh dưỡng, khối lượng thức ăn cũng như kiểm soát chặt chẽ được tốc độ cung cấp thức ăn cho người bệnh. Tuy nhiên, đây là một can thiệp y tế nên người thực hiện đòi hỏi phải có chuyên môn hoặc được tập huấn kỹ lưỡng, đặc biệt đối với việc thực hiện ăn qua sonde tại nhà 

Ăn qua ống thông tại nhà như thế nào?

Nguyên tắc chung

Về nhu cầu dinh dưỡng, nhu cầu về năng lượng cũng như thành phần các chất dinh dưỡng đạm, đường, béo, vitamin, khoáng chất và nước hầu như không có sự khác biệt so với khi ăn qua đường miệng thông thường. Khác biệt chủ yếu ở cách chế biến và phương thức cung cấp dinh dưỡng cho người bệnh

Thức ăn phải được xay nhuyễn khi nuôi ăn qua ống thông

Nuôi ăn qua ống sonde đòi hỏi món ăn phải mềm, được xay nhuyễn và có thể chảy qua ống. Vì vậy việc lựa chọn thực phẩm và cách chế biến rất quan trọng.

Dinh dưỡng khi ăn nuôi ăn qua sonde

Cần đa dạng các nhóm thực phẩm thịt cá, trứng, các loại đậu, các loại rau củ trong khẩu phần ăn của người bệnh, tương tự như việc chúng ta đổi món giữa các cữ ăn trong ngày. Cách chế biến thường được áp dụng bao gồm cháo xay và súp xay. Vì các món ăn cần được xay nhuyễn để có thể chảy qua ống thông nên chúng ta cần lọc qua rây và hạn chế chất xơ trong thực phẩm, điều này có thể dẫn đến mất chất đạm và thiếu chất xơ trong chế độ ăn. Để khắc phục nhược điểm này, ta cần xay kỹ và xay lại vài lần để hạn chế đến mức thấp nhất lượng chất bị lược bỏ.

Nên bổ sung thêm nước ép rau củ và sinh tố trái cây để người bệnh có đủ vitamin và chất xơ. Mỗi cữ ăn qua sonde giới hạn ở mức 200 – 300mL, vì thế cần tăng số cữ ăn hơn so với bình thường, do đó đôi khi cần đến 5 – 6 cử ăn/ ngày để đảm bảo đủ nhu cầu dinh dưỡng. Ngoài ra, yêu cầu về độ lỏng sau khi xay và vệ sinh an toàn thực phẩm cần được đảm bảo

Cần thêm sinh tố và nước ép rau củ, trái cây để đảm bảo đủ vitamin và chất xơ

Sử dụng sản phẩm chế biến sẵn để nuôi ăn qua ống thông

Khó khăn nhất trong việc nuôi ăn qua sonde là chế biến được món ăn vừa đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng và vừa có thể chảy qua ống thông mà không gây tắc ống. Vì thế cần nhiều công sức và thời gian cho việc chuẩn bị món ăn.

Trên thị trường hiện nay đã có một số sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt dành cho người bệnh ăn qua sonde dưới dạng cháo, súp và sữa công thức. Việc lựa chọn các sản phẩm súp chế biến sẵn được ưa chuộng vì gần gũi với món ăn truyền thống và dinh dưỡng đảm bảo, trong đó không thể không kể đến các sản phẩm súp dinh dưỡng thảo dược của Suppro.

Đây là sự kết hợp giữa dinh dưỡng y học và các thảo dược thiên nhiên được thiết kế khoa học nhằm đảm bảo cân đối dinh dưỡng cho người bệnh, đặc biệt là phù hợp theo nhu cầu của từng bệnh lý khác nhau như Suppro Gold cho bệnh nhân ung thư, Suppro Cerna cho bệnh nhân đái tháo đường,… Một ưu điểm khác của các sản phẩm dinh dưỡng chế biến sẵn là tính ổn định về thành phần dinh dưỡng và đảm bảo vô trùng

Kết luận

Ăn qua ống thông tại nhà đang được chỉ định ngày càng rộng rãi và cần có sự tập huấn kỹ lưỡng trước khi thực hiện. Việc chuẩn bị khẩu phần ăn cho người bệnh được nuôi qua sonde cần nhiều thời gian và công sức. Các sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt dành cho người ăn qua sonde tại nhà được khuyến cáo lựa chọn hơn so với tự chế biến tại nhà dựa trên tiêu chí về chất lượng dinh dưỡng đảm bảo và yêu cầu về vô trùng cũng như về các đặc tính hoá sinh

Bs. Bùi Thiên Tâm

HINU – Giấc mơ dinh dưỡng Việt