Chế độ dinh dưỡng cho người cắt dạ dày hoàn

Việc cắt bỏ dạ dày hoàn toàn đòi hỏi sự điều chỉnh cẩn thận trong chế độ ăn uống. Bài viết sau đây sẽ trình bày các nguyên tắc cơ bản và các lựa chọn thực phẩm cho những người đã cắt dạ dày hoàn toàn, giúp người bệnh cải thiện tình trạng sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

1. Vai trò của dạ dày trong quá trình tiêu hoá thức ăn

Dạ dày là một phần quan trọng của hệ tiêu hóa con người với nhiều chức năng đặc biệt. Dạ dày nhào trộn thức ăn với dịch dạ dày và tạo điều kiện để men dạ dày tiếp xúc để tiêu hoá thức ăn. Dịch dạ dày chứa acid hydrochloric và enzyme để giúp phân cắt thức ăn. Ngoài ra, acid hydrochloric cũng giúp diệt khuẩn và vi khuẩn từ thức ăn. Trong quá trình tiêu hoá tại dạ dày, phần lớn thức ăn sẽ trở thành dạng dưỡng trấp bán lỏng, chứa nhiều nước để di chuyển sang phần ruột non. Dịch dạ dày cũng tham gia quá trình hấp thu một số chất dinh dưỡng như vitamin B12, canxi, sắt, kẽm ở phần dưới của ruột.

Cắt dạ dày hoàn toàn khiến cho tiêu hoá thức ăn khó khăn hơn

2. Chế độ dinh dưỡng cho người cắt dạ dày hoàn toàn

2.1. Nguyên tắc dinh dưỡng chung

Khi cắt dạ dày hoàn toàn, đường tiêu hoá chứa một lượng thức ăn nhỏ hơn so với thông thường. Cắt dạ dày cũng làm giảm hấp thu một số loại dinh dưỡng. Do đó, người bệnh cần phải chú ý đến các nguyên tắc dinh dưỡng sau:

• Chia nhỏ bữa ăn: Thay vì 3 bữa chính, nên ăn 6-8 bữa ăn nhỏ trong ngày để giảm tải lượng thực phẩm vào hệ tiêu hoá.
• Tăng cường năng lượng: Cắt bỏ dạ dày có thể dẫn đến giảm năng lượng do lượng thức ăn nhỏ và hấp thụ chậm chạp hơn. Nên tăng năng lượng và protein trong khẩu phần ăn.
• Tránh thiếu hụt các vi chất thiết yếu: Người bệnh cắt dạ dày hoàn toàn có nguy cơ cao thiếu hụt nhiều loại vitamin và khoáng chất. Các loại vi chất  thường bị thiếu là vitamin B9, B12, A, D, E, K; canxi, kẽm, sắt,… Theo dõi sức khỏe thường xuyên và định kỳ để kịp thời bù đắp vi chất dinh dưỡng bị thiếu hụt.

2.2. Giai đoạn 6-8 tuần đầu sau phẫu thuật

Trong giai đoạn phục hồi sau phẫu thuật cắt bỏ dạ dày (6-8 tuần đầu), cơ thể cần những thực phẩm giàu dinh dưỡng để hỗ trợ lành vết thương và ngăn ngừa tình trạng sụt cân.

• Lựa chọn thực phẩm giàu năng lượng, giàu protein từ thịt, gia cầm, cá, trứng,…
• Trái cây mềm không vỏ, rau nấu chín kỹ không vỏ
• Ăn chậm và nhai thức ăn kỹ để hỗ trợ tiêu hóa dễ dàng
• Uống nước trước hoặc sau bữa ăn 30 phút để tránh gây no khi ăn
• Để tránh đau bụng, tiêu chảy và đầy hơi,…nên hạn chế thực phẩm có nhiều chất xơ không hòa tan và thực phẩm sinh hơi.
• Tránh các loại thực phẩm và đồ uống có đường bổ sung. Lựa chọn đường tự nhiên có trong trái cây, rau củ, sữa và sữa chua không đường.

Hạn chế thực phẩm chứa nhiều đường ở người cắt dạ dày hoàn toàn

2.3. Giai đoạn sau

Trong giai đoạn 2 của chế độ ăn sau khi cắt bỏ dạ dày, người bệnh thích nghi với việc tiêu hoá thức ăn không cần dạ dày. Để đảm bảo dinh dưỡng trong giai đoạn này, người bệnh nên lưu ý các vấn đề sau:

• Ăn ít nhất 6-8 bữa nhỏ mỗi ngày và ăn chậm, thư giãn khi ăn
• Tập ăn dần các loại thực phẩm giàu chất xơ như trái cây tươi, rau, đậu hạt và ngũ cốc nguyên hạt,…
• Giới hạn lượng thức ăn trong mỗi bữa ăn khoảng ½ cốc
• Đảm bảo có đủ protein trong mỗi bữa ăn, kể cả các bữa ăn nhẹ
• Uống nước cách xa bữa ăn 30 phút
• Tránh sử dụng thực phẩm chứa nhiều đường bổ sung
• Tránh sử dụng rượu bia
• Tránh sử dụng thức ăn nhanh, thức ăn chiên và nhiều chất béo chuyển hoá
• Theo dõi cân nặng thường xuyên để đảm bảo cung cấp đủ chất dinh dưỡng. Nếu cân nặng bị sụt giảm liên tục có thể người bệnh chưa ăn đủ lượng thức ăn mà cơ thể cần. Lúc này cần phải điều chỉnh thêm chế độ ăn để tăng cường thêm năng lượng và nhiều chất dinh dưỡng thiết yếu khác.

3. Kết bài

Qua việc điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp, những người đã cắt bỏ dạ dày hoàn toàn vẫn có thể duy trì một lối sống khỏe mạnh. Chia nhỏ bữa ăn, tăng cường năng lượng,… nhằm mục đích cung cấp thêm nhiều chất dinh dưỡng và tăng khả năng hấp thu của người bệnh. Điều này là cơ sở quan trọng để người bệnh tận hưởng chất lượng cuộc sống tốt hơn.

Bs. Trịnh Thị Cẩm Tuyên
HINU – Giấc mơ dinh dưỡng Việt

Xem thêm: Chế độ dinh dưỡng sau cắt dạ dày hiệu quả nhất