Dinh dưỡng trong hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích không chỉ gây khó chịu mà còn làm ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần, giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh. Vì vậy, trong quản lý IBS dinh dưỡng đóng vai trò then chốt giúp giảm nhẹ triệu chứng và cải thiện sức khoẻ tổng thể của bệnh nhân. Trong bài viết này, cùng Suppro tìm hiểu về hội chứng ruột kích thích và những nguyên tắc dinh dưỡng hỗ trợ điều trị bệnh nhé.

1. Hội chứng ruột kích thích và nguyên nhân:

Hội chứng ruột kích thích (IBS – Irritable Bowel Syndrome) là một rối loạn chức năng đường tiêu hoá, và có liên quan mật thiết tương tác phối hợp giữa trục não và ruột. Sự tương tác này khiến cho ruột trở nên nhạy cảm và làm thay đổi cách các cơ trong ruột co bóp. Từ đó dẫn đến một nhóm các triệu chứng xảy ra cùng nhau, bao gồm những cơn đau bụng âm ỉ lặp đi lặp lại và thay đổi nhu động ruột có thể gây tiêu chảy, táo bón hoặc cả hai. Ở một số người mắc IBS, thức ăn có thể di chuyển quá nhanh hoặc quá chậm qua đường tiêu hoá, gây ra những thay đổi trong nhu động ruột.

Nguyên nhân hội chứng ruột kích thích là nhiễm trùng do vi khuẩn trong đường tiêu hoá, sự phát triển quá mức, hay sự thay đổi về số lượng vi khuẩn trong ruột non làm đường tiêu hoá không dung nạp hoặc nhạy cảm với một số thực phẩm. Đồng thời, các vấn đề sự kiện trong đời sống làm căng thẳng, lo lắng hoặc có bệnh lý rối loạn tâm thần như trầm cảm, lo âu cũng ảnh hưởng đến vấn đề đường tiêu hoá. 

Dinh dưỡng ở bệnh nhân hội chứng ruột kích thích – IBS

2. Những nguyên tắc dinh dưỡng điều trị hội chứng ruột kích thích

2.1 Chế độ ăn ít FODMAP

FODMAP từ viết tắt của “fermentable oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols” là các carbohydrate khó tiêu hoá. Những carbohydrate này làm kéo thêm nước vào ruột và tăng sản sinh khí, dẫn đến đầy hơi, đau bụng và tiêu chảy sau khi ăn. Tuy nhiên, không phải tất cả các loại thực phẩm chứa carbohydrate đều là FODMAP, để có kết quả tốt nhất cần loại bỏ đúng loại thực phẩm.

Những thực phẩm có chứa FODMAP  cần hạn chế bao gồm:

• Các sản phẩm từ sữa: pho mát mềm, sữa chua, sữa trứng và kem.
• Các sản phẩm từ lúa mì, bánh mì, ngũ cốc.
• Các loại đậu như: đậu gà, đậu đỏ, đậu lăng…
• Một số loại trái cây: đào, dưa hấu, lê, xoài, táo, mận hoặc trái cây khô, đóng hộp, sinh tố hoặc nước ép trái cây chứa những thực phẩm này.
• Các loại rau như atisô, măng tây, bông cải xanh, bắp cải, súp lơ, nấm, hành tây,…
• Thực phẩm chứa chất ngọt nhân tạo, mật ong và xi-rô ngô, sorbitol có hàm lượng fructose cao.

Những thực phẩm ít FODMAP, có thể ăn:

• Sữa và các sản phẩm sữa không chứa lactose hoặc lựa chọn thay thế như sữa gạo hoặc sữa hạnh nhân.
• Trái cây như cam, việt quất, dâu tây, quả mâm xôi, kiwi, nho,…
• Các loại thực phẩm giàu đạm như trứng, thịt nạc, ức gà và các loại cá.
• Gạo hoặc hạt quinoa, bột yến mạch.
• Các loại rau như cà rốt, cà tím, đậu xanh, bí ngô và bí xanh,…

Chế độ ăn ít FODMAP phòng ngừa IBS

2.2 Chế độ ăn không chứa gluten

Gluten là một loại protein có trong các sản phẩm được chế biến từ lúa mì, lúa mạch. Protein này có thể gây hại cho ruột ở những người không dung nạp được gluten. Hạn chế tiêu thụ những thực phẩm chứa gluten trong chế độ ăn ít nhất trong 6 tuần, theo dõi triệu chứng và kiểm tra các vấn đề tiêu hoá được cải thiện. Những loại thực phẩm chứa thành phần gluten như ngũ cốc, bánh mì và mì ống, bánh quy, bia…

Thực phẩm chứa gluten

2.3 Chế độ ăn giàu chất xơ

Chất xơ có thể cải thiện triệu chứng táo bón ở bệnh nhân IBS vì chất xơ làm tăng khối phân, làm mềm phân, giúp việc di chuyển dễ dàng hơn. Tuy nhiên, nếu bổ sung quá nhiều chất xơ cùng một lúc có thể gây đầy hơi, tiêu chảy, hãy bổ sung lần lượt từng loại thực phẩm vào chế độ ăn uống và tăng dần lượng chất xơ mỗi ngày. Nhu cầu khuyến nghị chất xơ dành cho người trưởng thành khoảng 22 – 34 gram chất xơ mỗi ngày, tuỳ thuộc độ tuổi và giới tính. Chất xơ được phân làm 2 loại:

• Chất xơ hoà tan: được tìm thấy trong các sản phẩm đậu, quả mọng, cà rốt, yến mạch,…
• Chất xơ không hòa tan thường chứa nhiều ở thực phẩm ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt (hạt chia, hạt lanh), trái cây (táo, cam, lê), các loại rau, củ (cà chua, bông cải xanh, bí xanh, cà rốt, bí đỏ)

Thực phẩm giàu chất xơ

2.4 Chế độ ăn ít chất béo

Thực phẩm giàu chất béo là một yếu tố góp phần vào các vấn đề về sức khoẻ như tim mạch, béo phì và cũng làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến những người mắc IBS. Việc xây dựng một chế độ ăn ít chất béo không những tốt cho hệ tim mạch mà còn có thể cải thiện triệu chứng khó tiêu của ruột. Thay vì ăn nhiều ăn nhiều thực phẩm giàu mỡ động vật, chiên rán và chế biến sẵn, hãy cân nhắc lựa chọn những thực phẩm lành mạnh, tự nhiên như các loại thịt nạc, trứng, trái cây, rau, và các sản phẩm sữa ít béo.

Thực phẩm giàu chất béo

2.5 Hạn chế những thực phẩm gây kích thích

• Cafein: chất kích thích hệ thần kinh trung ương, có thể làm tăng nhu động ruột và gây ra triệu chứng tiêu chảy ở một số bệnh nhân IBS. Những thực phẩm chứa cafein như cà phê, trà, nước ngọt có gas (soda) và một số loại thuốc giảm đau,…
• Rượu, bia, cocktail: đồ uống kích thích niêm mạc dạ dày, ruột làm tăng tiết axit dạ dày, hoặc có thể làm thay đổi cân bằng hệ vi sinh vật ruột.
• Món ăn nhiều gia vị, chiên rán: kích thích hệ niêm mạc ruột, gây cảm giác nóng rát và khó chịu ở bụng. Đồng thời, đồ chiên rán thường chứa nhiều chất béo làm tăng nhu động ruột, gây ra các triệu chứng khó tiêu, đầy bụng và tiêu chảy.

2.6 Thực phẩm chứa probiotic

Probiotic là các vi khuẩn có lợi, sống trong đường ruột, giúp duy trì cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột, giúp cải thiện các vấn đề tiêu hóa, tăng cường hệ miễn dịch và giảm triệu chứng ở bệnh nhân IBS. Những nguồn thực phẩm chứa probiotic như sữa chua không đường, thực phẩm lên men (kim chi, dưa cải bắp), kefir,… Vì vậy, hãy tích hợp những thực phẩm này trong chế độ ăn hằng ngày để duy trì sức khỏe đường ruột. 

Thực phẩm chứa Probiotic giúp hỗ trợ bệnh IBS

3. Suppro Bio – Sản phẩm hỗ trợ hội chứng ruột kích thích

Suppro – Bio với công thức dinh dưỡng cân bằng tỷ lệ các nhóm chất, có thể bổ sung trong các bữa ăn chính hoặc bữa phụ, vừa đảm bảo dinh dưỡng và năng lượng, vừa tăng cường sức khỏe, cải thiện chất lượng sống.

Sản phẩm này, cung cấp lượng đạm cần thiết cho cơ thể từ thành phần đạm Whey chất lượng cao chứa BCAA; nhóm chất béo thực vật như MUFA, PUFA và MCT dễ hấp thu giảm cholesterol xấu, tốt cho tim mạch.

Đồng thời, Suppro – Bio cung cấp 2 chủng Probiotics giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột và hỗ trợ ngăn ngừa rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy; chất xơ hòa tan (FOS) hỗ trợ ngăn ngừa táo bón, tăng cường lợi khuẩn đường ruột; sữa non (Colostrum) giúp cung cấp kháng thể trực tiếp;  kích thích tái tạo niêm mạc ruột và phòng ngừa nhiễm khuẩn. 

Suppro – Bio sản phẩm hỗ trợ hội chứng ruột kích thích

4. Tổng kết

Mặc dù, bệnh lý hội chứng ruột kích thích (IBS) gây nhiều bất tiện, khó khăn nhưng với sự điều chỉnh chế độ ăn và lựa chọn những loại thực phẩm hợp lý có thể giúp kiểm soát và cải thiện triệu chứng. Đồng thời, với sản phẩm Suppro – Bio là một trong những giải pháp nhằm tăng cường dinh dưỡng với đầy đủ các dưỡng chất cần thiết, đặc biệt bổ sung probiotics và chất xơ hòa tan góp phần hỗ trợ cải thiện các triệu chứng và nâng cao sức khỏe đường ruột.

CNDD. Lê Thị Tài

HINU – Giấc mơ Dinh dưỡng Việt