IDDSI có ý nghĩa thế nào với bệnh nhân rối loạn nuốt

Rối loạn nuốt là tính trạng khá phổ biến ở người cao tuổi, cũng là biến chứng ở những bệnh nhân đột quỵ. Triệu chứng này có thể xảy ra với bất kỳ ai và ở bất kỳ độ tuổi nào. Vậy vậy cần thực hiện chế độ ăn như thế nào và lưu ý những gì cho bệnh nhân rối loạn nuốt, hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau.

1. Rối loạn nuốt là gì?

Rối loạn nuốt là thuật ngữ y học chỉ tình trạng khó nuốt. Khi nuốt, nhiều dây thần kinh và cơ phối hợp để di chuyển thức ăn và đồ uống từ miệng xuống dạ dày. Khi một trong những bộ phần này bị ảnh hưởng hoặc mất chức năng hoạt động, việc nuốt sẽ trở nên khó khăn và chậm hơn so với bình thường. Bạn có thể ho, sặc, nghẹt thở khi cố nuốt thức ăn, nước uống hay thậm chí nước bọt.

Rối loạn nuốt là tình trạng phổ biến

2. Một số dấu hiệu mà bệnh nhân rối loạn nuốt có thể gặp phải

• Nghẹt thở
• Ho ngay sau khi nuốt hoặc dai dẳng kéo dài
• Trào ngược thức ăn hoặc đồ uống
• Thức ăn hoặc đồ uống chảy ra từ mũi
• Khi nuốt thức ăn và đồ uống còn sót lại trong miệng
• Đau khi nuốt

3. Một số lưu ý về chế độ ăn dành cho người rối loạn nuốt?

Để hỗ trợ cho bệnh nhân rối loạn nuốt, chế độ ăn cần quan tâm đến kết cấu, trạng thái của thực phẩm.

Một số đặc tính thực phẩm cần có trong chế độ ăn rối loạn nuốt:

• Không bị tách rời và mềm có tính gắn kết
• Độ nhớt thích hợp
• Tính biến dạng cao
• Độ bám dính thấp
• Độ đặc đồng nhất

Chế độ ăn cho người rối loạn nuốt cũng cần hạn chế các loại thực phẩm có tính chất sau:

• Vận tốc chảy nhanh: nước lọc, nước giải khát
• Khô cứng: các loại đậu, hạt, trứng luộc, bánh quy, bánh snack
• Độ đàn hồi rất cao: hạt trân châu, rau câu
• Độ dính cao: các loại bánh từ gạo nếp, đậu, rong biển
• Tách nước: cháo loãng
• Dạng sợi dài: rau thái sợi, miến, mì 
• Thực phẩm nồng, dễ gây sặc: ớt, tiêu

Xem thêm: Dinh dưỡng cho bệnh nhân rối loạn nuốt

4. IDDSI là gì? 

Ủy ban Chuẩn hóa Quốc tế về Chế độ ăn uống cho Rối loạn nuốt (IDDSI) đã phát triển một hệ thống tiêu chuẩn hóa tiêu chuẩn hóa khuôn khổ cho các thực phẩm biến đổi kết cấu và chất lỏng đặc. Khung IDDSI được tạo ra để tránh sự nhầm lẫn khi có quá nhiều các thuật ngữ và định nghĩa khác nhau để mô tả kết cấu và tính chất của thực phẩm, từ đó, cải thiện sự an toàn cho những bệnh nhân thực hiện chế độ ăn dành cho bệnh nhân rối loạn nuốt. Có nhiều cách để kiểm tra kết cấu của thức ăn/thức uống theo khung IDDSI, tùy vào loại thực phẩm và dụng cụ sẽ có lựa chọn cách kiểm tra phù hợp.

Khung IDDSI gồm 8 mức độ:

Khung IDDSI đo lường kết cấu thực phẩm

• Mức 0: Nước lọc, chảy với tốc độ nhanh.
• Mức 1: Hơi đặc, có độ đặc hơn nước lọc, chảy được qua ống hút, ống tiêm.
• Mức 2: Đặc ít, nghiêng thìa có thể chảy nhanh.
• Mức 3: Đặc vừa, thực phẩm xay lỏng, có thể sử dụng muỗng nhưng không thể gom thành khối và có thể nuốt không cần nhai
• Mức 4: Nghiền nhuyễn, cực kỳ đặc, không thể hút qua ống hút, có thể gom thành khối, không cần nhai
• Mức 5: Miếng nhỏ mềm ẩm, không có chất lỏng đi kèm, không cần cắn, có thể dùng lưỡi nghiền nhỏ thức ăn.
• Mức 6: Miếng vừa mềm và ẩm, không có phần nước đi kèm, nếu có phần nước phải đặc, không cần cắn, cần phải nhai trước khi nuốt.
• Mức 7: Thức ăn bình thường, không giới hạn kết cấu thực phẩm.

Ngoài những mức độ trên, thực phẩm cũng có thể được xếp vào nhóm thực phẩm chuyển tiếp – là dạng thực phẩm ban đầu có 1 kết cấu sau đó chuyển sang kết cấu khác khi thay đổi độ ẩm hoặc nhiệt độ.

5. Khung IDDSI có vai trò như thế nào trong chế độ ăn của người rối loạn nuốt?

Nếu những bệnh nhân rối loạn nuốt không được trị liệu và can thiệp đúng cách có thể dẫn đến nhiều hệ lụy. Chính vì thế, các chuyên gia sẽ phải đánh giá rối loạn chức năng nuốt. Sau đó đưa ra những biện pháp trị liệu, đường nuôi dưỡng, và dựa vào khung IDDSI để đưa ra kết cấu phù hợp với các loại thức ăn và đồ uống. Song song với đó, chuyên gia dinh dưỡng sẽ đánh giá tình trạng dinh dưỡng, đưa ra nhu cầu dinh dưỡng cần thiết để vừa đảm bảo sự an toàn cũng như cung cấp đủ dinh dưỡng cần thiết cho bệnh nhân rối loạn nuốt.

Chuyên gia sẽ kiểm tra khả năng nuốt cho bệnh nhân

Trên đây là những thông tin sơ lược về khung IDDSI cũng như triệu chứng rối loạn nuốt. Hi vọng thông qua bài viết sẽ giúp bạn có cái nhìn khái quát hơn về vấn đề này.

CNDD Trần Thị Thùy Trang

HINU – Giấc mơ dinh dưỡng Việt