“Tăng cân” là cụm từ có thể gây ám ảnh đối với nhiều chị em phụ nữ trong thời đại ngày nay, đặc biệt là đối với chị em đến độ tuổi mãn kinh vì ở độ tuổi này có xu hướng dễ tăng cân hơn so với những độ tuổi khác. Vậy nguyên nhân gì dẫn đến tình trạng này? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau.

Giai đoạn mãn kinh?

• Giai đoạn mãn kinh ở phụ nữ là giai đoạn kinh nguyệt sẽ dừng lại do nồng độ hormone thấp, thường ở độ tuổi từ 45 đến 55, nhưng cũng có thể sớm hơn.
• Khi bạn có các triệu chứng của thời kỳ mãn kinh nhưng kinh nguyệt vẫn còn được gọi là giai đoạn tiền mãn kinh và khi bạn không còn kỳ kinh nguyệt trong 12 tháng thì sẽ chính thức đến giai đoạn mãn kinh.
• Mãn kinh và tiền mãn kinh thường gây ra các triệu chứng có thể kéo dài từ 1 vài tháng đến vài năm và có thể thay đổi theo thời gian:

– Ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần, thay đổi tâm trạng: lo lắng, chán nản, dễ nổi cáu và gặp các vấn đề về trí nhớ, khó tập trung.

– Kinh nguyệt không đều.

– Giảm ham muốn tình dục, âm đạo khô, đau, ngứa hoặc khó chịu khi quan hệ tình dục.

– Các triệu chứng khác: bốc hỏa, cảm giác nóng hoặc lạnh đột ngột, khó ngủ, toát mồ hôi đêm, đánh trống ngực, đau đầu, đau cơ, khớp, da khô, ngứa.

Phụ nữ mãn kinh dễ tăng cân

Tại sao phụ nữ mãn kinh dễ tăng cân?

Thực tế, tình trạng tăng cân ở phụ nữ tuổi mãn kinh rất phổ biến, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này:

Sự thay đổi hormone:

– Ở giai đoạn đầu của thời kỳ tiền mãn kinh, buồng trứng thường sản sinh lượng lớn estrogen và nồng độ estrogen dao động rất lớn theo từng ngày. Nồng độ estrogen cao dẫn đến tăng tích mỡ ở hông, đùi dưới dạng mỡ dưới da. Đến giai đoạn cuối của thời kỳ tiền mãn kinh, nồng độ estrogen sẽ giảm đáng kể, thậm chí ít hơn trong thời kỳ mãn kinh, nồng độ estrogen thấp sẽ thúc đẩy tăng tích mỡ ở vùng eo và bụng dưới dạng mỡ nội tạng – loại mỡ có liên quan đến các tình trạng như bệnh tim, đái tháo đường type 2 và các vấn đề về sức khỏe khác. Từ đó có thể thấy, bất kể nồng độ estrogen ở mức cao hay thấp đều có thể dẫn đến tăng tích trữ mỡ.

– Nồng độ estrogen thấp cũng có thể làm giảm chức năng của hormone leptin và neuropeptide Y, hormone có tác dụng kiểm soát cảm giác no và thèm ăn. Chính vì thế, ở giai đoạn cuối của thời kỳ mãn kinh bạn sẽ có cảm giác thèm ăn nhiều hơn.

• Một số nghiên cứu cũng cho thấy phụ nữ mãn kinh thường sẽ có mức insulin lúc đói và tình trạng kháng insulin cao hơn dẫn đến tăng cân và có nguy cơ mắc một số vấn đề về tim mạch.

Một phần của quá trình lão hóa:

• Tăng cân ở giai đoạn này cũng được xem là một phần của quá trình lão hóa, bất kể có sự thay đổi hormone hay không. Khối lượng cơ sẽ giảm dần theo tuổi tác, quá trình trao đổi chất cũng giảm, làm tăng tích trữ mỡ và việc thay đổi tỷ lệ cơ – mỡ khiến bạn cảm thấy cơ thể không được săn chắc và có cảm giác mình tăng cân.
• Khi đến giai đoạn mãn kinh, nhiều người thường không có thói quen tập thể dục, hoạt động thể chất không đủ do tuổi tác, làm giảm tiêu hao năng lượng và dẫn đến mất cơ, tăng lượng mỡ dự trữ.

Ngăn ngừa tăng cân ở giai đoạn mãn kinh bằng cách nào?

Bạn có thể ngăn tình trạng tăng cân ở giai đoạn này bằng những cách sau:

• Duy trì vận động: tham gia vận động thể chất để giúp xương, cơ bắp chắc khỏe, duy trì khối lượng cơ, tăng khả năng trao đổi chất, từ đó giúp bạn kiểm soát cân nặng tốt hơn. Theo khuyến cáo của chuyên gia, bạn cần duy trì các bài tập ở cường độ vừa ít nhất 150 phút/tuần hoặc các bài tập ở cường độ cao ít nhất 75 phút/tuần.
• Nghỉ ngơi và thư giãn: Bạn cần có thời gian thư giãn và ngủ đủ giấc để kiểm soát tốt hormone và cảm giác thèm ăn.
• Điều quan trọng, bạn cần có chế độ ăn uống lành mạnh: giảm lượng tinh bột, tăng cường thêm chất xơ và chế độ ăn cần đa dạng và đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, hạn chế các loại thực phẩm chế biến sẵn hay các loại đồ có cồn.

Giai đoạn mãn kinh sẽ ảnh hưởng đến cả thể chất lẫn tinh thần của bạn và hầu hết phụ nữ khi đến giai đoạn này đều có thể bị tăng cân. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này nhưng bạn có thể ngăn chặn nó bằng cách thiết lập một lối sống lành mạnh, chế độ dinh dưỡng cân bằng, tập thể dục và nghỉ ngơi đầy đủ.

CNĐD Trần Thị Thùy Trang

HINU – Giấc mơ dinh dưỡng Việt