VÌ SAO BÉO PHÌ NHƯNG VẪN THIẾU CHẤT DINH DƯỠNG

Ở bệnh béo phì thường có nguy cơ thiếu chất dinh dưỡng đa lượng hoặc mất cân bằng nội môi các nguyên tố vi lượng thiết yếu. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe thể chất, tinh thần, trí tuệ và cảm xúc. Đồng thời, thiếu các chất dinh dưỡng là nguyên nhân góp phần mắc các bệnh chuyển hoá, mãn tính. Trong bài viết này, cùng Suppro tìm hiểu nguyên nhân vì sao béo phì nhưng vẫn thiếu chất dinh dưỡng nhé.

1. Chế độ ăn thiếu khoa học là nguyên nhân gây thiếu chất ở béo phì

Chế độ ăn uống chứa nhiều thực phẩm giàu năng lượng nhưng ít dinh dưỡng thường có nhiều trong thức ăn nhanh (gà rán, khoai tây chiên, bánh tráng trộn, trà sữa, xúc xích,…) chứa nhiều chất béo chuyển hóa, đường và muối. Đồng thời chế độ ăn nhiều chất béo có thể làm giảm quá trình phân giải chất béo, ảnh hưởng đến khả năng hấp thu, lưu trữ và tăng nguy cơ mắc các bệnh chuyển hoá. 

Việc thường xuyên tiêu thụ các loại thực phẩm này dẫn đến hấp thụ lượng lớn năng lượng nhưng lại thiếu hụt các chất dinh dưỡng đa lượng, đặc biệt là các vitamin, khoáng chất và chất béo lành mạnh. Chính những điều này dẫn đến người béo phì có nguy cơ suy dinh dưỡng ngay cả khi đang thừa cân.

Chế độ ăn mất cân bằng ở béo phì

2. Vấn đề tiêu hoá ở người béo phì nguyên nhân chủ yếu gây thiếu chất dinh dưỡng

2.1 Giảm hấp thu và tiêu hoá các chất dinh dưỡng

Trong tình trạng viêm ở bệnh nhân béo phì, mô mỡ tăng cường tổng hợp hepcidin, hormone làm giảm hấp thu sắt ở ruột. Điều này góp phần làm tăng nguy cơ thiếu máu, ảnh hưởng đến sức khoẻ tổng thể và các chức năng khác của cơ thể. 

Hệ sinh vật ruột ở người béo phì thường có nguy cơ mất cân bằng, làm tăng nguy cơ vi khuẩn có hại. Việc mất cân bằng còn kích thích tế bào miễn dịch sản xuất các cytokine gây viêm, làm giảm khả năng chống oxy hóa của cơ thể. Bên cạnh đó, rối loạn hệ vi sinh vật còn tác động đến sức khỏe tâm thần thông qua trục não-ruột, gây ảnh hưởng tiêu cực đến tâm trạng và hành vi ăn uống.

2.2 Vấn đề tiêu hoá liên quan đến cảm giác no và đói

Hormone leptin thường tăng lên sau bữa ăn để ức chế cảm giác thèm ăn, tăng đốt cháy năng lượng. Tuy nhiên ở bệnh nhân béo phì, khả năng kháng hormone Leptin ở vùng dưới đồi bị ức chế. Vì vậy, người béo phì thường có tình trạng ăn quá mức, thèm ăn không kiểm soát, làm ảnh hưởng đến khả năng kháng insulin, quá trình tiêu hoá thức ăn. Đồng thời, chứng loạn khuẩn đường ruột có thể làm thay đổi quá trình sản xuất các peptide đường tiêu hóa liên quan đến cảm giác no, dẫn đến tăng lượng thức ăn nạp vào.

Vấn đề tiêu hoá ở béo phì

3. Giải pháp ngăn ngừa thiếu chất ở béo phì

Để ngăn ngừa tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng ở người béo phì, cần áp dụng các giải pháp đa chiều. Từ tập trung vào điều chỉnh vi khuẩn đường ruột, xây dựng chế độ ăn uống cân đối, lành mạnh, giảm năng lượng tiêu thụ đến tăng cường hoạt động thể chất đến. 

• Bổ sung men vi sinh, prebiotic giúp điều chỉnh hệ vi sinh đường ruột, cải thiện quá trình chuyển hóa và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
• Bổ sung thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, cá trích, hàu, hạt lanh, hạt chia,… giúp giảm viêm, cải thiện độ nhạy insulin, và hỗ trợ quá trình phân giải chất béo hiệu quả hơn.
• Cung cấp đủ lượng protein và bổ sung hợp lý giúp tăng cường quá trình trao đổi chất, giảm cảm giác thèm ăn và giữ cho khối lượng cơ ổn định.
• Chất xơ từ rau củ quả và ngũ cốc nguyên hạt đóng vai trò quan trọng trong việc làm chậm quá trình tiêu hóa, giúp điều hòa sự hấp thu glucose, giảm đỉnh đường huyết.

Giải pháp ngăn ngừa thiếu chất ở béo phì

Kết luận

Béo phì thường có nguy cơ thiếu hụt các chất dinh dưỡng, nguyên nhân không chỉ từ chế độ ăn uống không đúng, khả năng lựa chọn thực phẩm lành mạnh, giàu dinh dưỡng. Mà nguyên nhân ảnh hưởng của những thay đổi trong quá trình hấp thụ, chuyển hoá và bài tiết chất dinh dưỡng do tình trạng viêm toàn thân ở người bệnh béo phì. Vì vậy, cần tìm hiểu rõ nguyên nhân, xây dựng chế độ ăn lành mạnh và bổ sung các dưỡng chất giúp ngăn ngừa thiếu hụt.

CNDD Lê Thị Tài

HINU – Giấc mơ Dinh dưỡng Việt