Chế độ ăn loại trừ – giải pháp hiệu quả cho bệnh viêm ruột

Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và điều trị bệnh viêm ruột, bao gồm bệnh Crohn và viêm loét đại tràng. Chế độ ăn loại trừ là giải pháp dinh dưỡng giúp nhận diện và loại bỏ các thực phẩm gây kích ứng, giúp giảm viêm và cải thiện sức khỏe đường ruột. Trong bài viết này cùng Suppro tìm hiểu sâu hơn về chế độ ăn loại trừ và lợi ích chế độ ăn loại trừ với bệnh viêm ruột.

1. Bệnh lý viêm ruột là gì?

Bệnh lý viêm ruột là bệnh viêm mãn tính bao gồm bệnh viêm loét đại tràng và bệnh Crohn. Nguyên nhân gây bệnh bởi sự kết hợp của nhiều yếu tố như di truyền, lối sống, chế độ ăn không hợp lý hoặc cơ thể kích ứng với một số loại thực phẩm. Bệnh viêm ruột gây ảnh hưởng đến các triệu chứng tiêu hoá như buồn nôn, nôn, chán ăn, đau bụng và tiêu chảy.

Bệnh lý viêm ruột

2. Chế độ ăn loại trừ là gì?

Chế độ ăn trừ là loại bỏ những thực phẩm nghi ngờ cơ thể không dung nạp tốt khoảng 2-3 tuần, sau đó lần lượt đưa các thực phẩm loại trừ và theo dõi các triệu chứng. Chế độ ăn này, thực hiện cho đến khi xác định được thực phẩm mà cơ thể không dung nạp tốt và loại bỏ khỏi chế độ ăn uống để ngăn ngừa các triệu chứng khó chịu. Thực hiện chế độ ăn này, có thể giúp giảm bớt các triệu chứng như đầy hơi, khí, tiêu chảy, táo bón, và buồn nôn.

Chế độ ăn loại trừ hiệu quả nhất là những chế độ ăn hạn chế nhất, càng loại bỏ nhiều khả năng phát hiện thực phẩm gây ra triệu chứng càng cao. Những thực phẩm thường loại bỏ trong chế độ ăn, bao gồm:

• Rau và trái cây: cam, quýt, bưởi, cà chua, ớt, cà tím,…

• Các loại hạt và đậu: đậu lăng, đậu Hà Lan và các sản phẩm từ đậu nành
• Thực phẩm tinh bột: lúa mì, lúa mạch, ngô, yến mạch và bánh mì, các thực phẩm chứa gluten
• Thịt và cá: các loại thịt đã qua chế biến, thịt đỏ, trứng và hải sản.
• Sản phẩm từ sữa: loại bỏ tất cả các sản phẩm từ sữa như phô mai, sữa chua, và kem.
• Chất béo: bơ, margarine, dầu hydro hóa, mayonnaise,…
• Đồ uống:  rượu, cà phê, trà đen, soda, và các nguồn caffeine khác. Và các loại đường và đồ ngọt như đường trắng và đường nâu, mật ong, siro ngô cao fructose, socola,…

3. Lợi ích của chế độ ăn loại trừ trong bệnh lý viêm ruột

• Giảm các tác nhân gây viêm: loại trừ các thực phẩm gây viêm, gây phản ứng quá mức của hệ tiêu hóa, giúp giảm triệu chứng đau bụng, co thắt và khó chịu.

• Cải thiện quá trình tiêu hoá: vì loại bỏ các thực phẩm khó tiêu, gây kích ứng làm giảm các triệu chứng như tiêu chảy, đầy hơi, và chướng bụng.

• Hỗ trợ cân bằng sức khỏe đường ruột: vì một số thực phẩm làm thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột, gây mất cân bằng vi khuẩn có lợi. Loại bỏ những thực phẩm này giúp duy trì sự cân bằng vi khuẩn tốt, cải thiện sức khỏe đường ruột.

• Hệ tiêu hoá khoẻ mạnh, tăng cường hấp thu các dưỡng chất: vì có thể loại bỏ các thực phẩm gây kích ứng và viêm, giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả và cải thiện khả năng hấp thụ vitamin và khoáng chất.

4. Những thực phẩm bổ sung và lời khuyên khi áp dụng chế độ ăn loại trừ

Những thực phẩm bổ sung khi áp dụng chế độ ăn loại trừ:

• Bổ sung curcumin: curcumin là polyphenol có nguồn gốc từ cây nghệ có đặc tính chống viêm, bổ sung vào chế độ ăn giúp giảm triệu chứng và duy trì thuyên giảm của bệnh.
• Bổ sung axit béo omega -3 không bão hoà đa: từ các loại cá béo như cá hồi, cá thu có tác dụng chống viêm, làm thuyên giảm triệu chứng của bệnh.
• Bổ sung vitamin D: vitamin D có vai trò điều hoà miễn dịch, giúp làm giảm tỷ lệ tái phát của bệnh viêm ruột.

Những lời khuyên khi thực hiện áp dụng chế độ ăn loại trừ:

• Chế độ ăn hạn chế nhiều thực phẩm có thể gây hại và dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng cũng như ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý, gây ra rối loạn ăn uống. Vì vậy không nên thực hiện trong thời gian dài ( giới hạn trong khoảng 8 tuần).
• Có thể tìm hiểu chế biến thêm công thức nấu ăn mới và thử nghiệm với các loại thảo mộc và gia vị để thêm hương vị ngon miệng cho các món ăn.
• Trẻ em và người nghi ngờ có thực phẩm gây dị ứng nên thực hiện chế độ ăn này dưới sự giám sát của bác sĩ.
• Xét nghiệm, theo dõi và bổ sung nếu thiếu vitamin B12, sắt, kẽm và canxi hằng ngày.

5. Kết luận

Chế độ ăn loại trừ là giải pháp hiệu quả cho bệnh viêm ruột giúp giảm các triệu chứng, ngăn ngừa tỉ lệ tái phát bệnh và cải thiện sức khỏe hệ tiêu hoá. Tuy nhiên để đạt được kết quả tối ưu, người bệnh cần thực hiện dưới sự giám sát hướng dẫn của bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng.

Xem thêm: Dinh dưỡng ở bệnh lý viêm ruột

CNDD Lê Thị Tài

HINU – Giấc mơ Dinh dưỡng Việt