Người rối loạn tiêu hóa: Có nên sử dụng lợi khuẩn và chất xơ?

Lợi khuẩn và chất xơ có vai trò quan trọng với sức khỏe mỗi người. Những lợi ích từ các nhóm này còn quan trọng hơn nữa đối với những người bệnh đang bị rối loạn tiêu hóa. Vậy Chất xơ và lợi khuẩn tác động đến tiêu hóa thế nào? Hãy cùng Suppro tìm hiểu chi tiết hơn về vấn đề này trong bài viết dưới đây.

1. Rối loạn tiêu hóa là gì?

Xem thêm bài viết:Dinh dưỡng cho người mắc các vấn đề về đường tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa xảy ra khi đường tiêu hóa có những dấu hiệu bất thường ở cấu trúc hoặc chức năng. Khiến nó không thể thực hiện chức năng một cách bình thường. Rối loạn tiêu hóa thường là hậu quả của một bệnh lý nào đó. Ví dụ như viêm ruột, viêm đại tràng, bệnh celiac, viêm loét dạ dày, tá tràng, rối loạn khuẩn đường ruột, hội chứng ruột kích thích,…

Các biểu hiện thường có của rối loạn tiêu hóa:

• Đầy bụng.
• Chướng hơi.
• Đau bụng.
• Buồn nôn, nôn.
• Tiêu chảy hoặc táo bón.

Các triệu chứng tiêu hóa này làm giảm cảm giác ăn uống, sợ ăn. Từ đó dẫn đến suy giảm cân nặng, suy dinh dưỡng…

2. Chất xơ và vai trò của chất xơ

2.1 Chất xơ là gì?

Chất xơ là các polysaccharides cơ thể không tiêu hóa được khi sử dụng. Bao gồm cellulose, pectin, lignin,… Được tìm thấy nhiều trong các loại thực vật như rau, củ, quả.

Chất xơ gồm 2 loại: chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan.

Chất xơ hòa tan: tính chất mềm, dính. Có khả năng hấp thụ nước để trở thành một chất dạng gel trong đường tiêu hóa. Có nhiều trong yến mạch, lúa mì, các loại trái cây, các loại đậu đỗ.

Chất xơ không tan: không tan hay hấp thụ nước. Chúng không bị phá hủy bởi hệ vi sinh đường ruột, đồng thời không bị hấp thụ vào máu. Thường có trong các loại rau như cám lúa mì, măng tây, rau ngót, măng trúc, đậu Hà Lan, đậu gà, các loại hạt và ngũ cốc nguyên vỏ,…

Tìm hiểu thêm: Rối loạn tiêu hoá ở mẹ bầu là gì? Xử trí như thế nào?

2.2. Vai trò chất xơ đối với rối loạn tiêu hóa

Chất xơ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe của hệ thống tiêu hóa. Đặc biệt giúp cải thiện triệu chứng ở những bệnh nhân có rối loạn tiêu hóa.

Đối với người mắc táo bón, chất xơ hòa tan giúp giữ nước trong phân, làm mềm phân. Giúp giảm cảm giác đau do phân cứng, đồng thời hỗ trợ kích thích nhu động ruột đẩy phân ra ngoài. Bên cạnh đó, chất xơ không hòa tan lại được ví như “một chiếc chổi”. Nó quét theo các sản phẩm không hấp thụ được của hệ thống tiêu hóa ra ngoài. Điều này giúp hạn chế việc các sản phẩm chuyển hóa có hại được lưu giữ lâu trong cơ thể. Giảm tình trạng nhiễm trùng, nhiễm độc do tiêu hóa.
Đối với các trường hợp tiêu chảy, chất xơ hòa tan cùng chất xơ không hòa tan hỗ trợ hấp thụ lượng dư nước trong phân. Từ đó làm đặc chất lỏng, làm tăng khối lượng phân. Cải thiện tần suất tiêu chảy và duy trì sự ổn định của hệ thống tiêu hóa.

3. Lợi khuẩn và vai trò của lợi khuẩn

3.1 Lợi khuẩn là gì?

Hệ tiêu hóa trong cơ thể là một hệ sinh thái phức tạp, khổng lồ. Là nơi hệ vi sinh vật, chất dinh dưỡng và tế bào cơ thể tương tác với nhau. Chúng cùng tồn tại và phát triển dựa trên sự cân bằng nội môi đường ruột.

Lợi khuẩn hay Probiotics được định nghĩa là các vi sinh vật sống. Khi tiêu thụ với lượng vừa đủ, thích hợp sẽ mang lại lợi ích cho sức khỏe vật chủ. Nơi hoạt động chủ yếu của probiotics trong cơ thể người thường là hệ thống ruột.

Theo WHO và FAO (Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp), những chế phẩm sinh học về một chủng vi khuẩn cần đáp ứng được những tiêu chí:

• Chúng đến được vị trí hoạt động, thường là ruột trước những tác nhân pH dạ dày, ruột, và muối mật;
• Việc nuốt chúng không gây ra bất cứ rủi ro nào cho vật chủ;
• Chúng phải duy trì những đặc tính của mình ổn định trong quá trình sản xuất và sử dụng.

Một số loại vi khuẩn được sử dụng thường xuyên là vi khuẩn lactic, chủ yếu là Lactobacillus và Bifidobacteria. Bên cạnh vi khuẩn, nấm men Saccharomyces boulardii cũng đã được sử dụng do đặc tính sinh học của nó.

Tham khảo thêm: SỮA NON CÓ THẬT SỰ TỐT CHO HỆ TIÊU HOÁ

3.2 Vai trò của lợi khuẩn với rối loạn tiêu hóa

Dưới đây là một số vai trò của lợi khuẩn đối với sức khỏe con người:

Tác dụng tốt trong điều trị tiêu chảy nhiễm khuẩn: 

Probiotics được khuyến nghị sử dụng điều trị và phòng ngừa tiêu chảy. Giúp rút ngắn thời gian và giảm số lượng phân. Các nghiên cứu đã chỉ ra hiệu quả của một số loại probioticss như Bifidobacterium lactis, Lactobacillus GG, và nấm men Saccharomyces boulardii trong việc điều trị tiêu chảy do nguyên nhân vi khuẩn, kí sinh trùng và do việc sử dụng kháng sinh, tuy nhiên còn nhiều tranh cãi đối với tác nhân tiêu chảy do virus gây nên.

Với bệnh viêm ruột và hội chứng ruột kích thích

Probiotics có hiệu quả trong việc thuyên giảm viêm loét đại tràng nhưng ít hiệu quả trong việc duy trì sự thuyên giảm. Với bệnh Crohn, kết quả thử nghiệm lâm sàng không cho thấy hiệu quả rõ ràng nên men vi sinh không được khuyến khích trong trường hợp này.

Một số nghiên cứu cho thấy tiềm năng cũng như tác dụng của probiotics trong điều trị hội chứng ruột kích thích, đặc biệt là Bifidobacteria hoặc hỗn hợp các chủng, tuy nhiên vẫn cần thêm nghiên cứu để xác định hiệu quả và an toàn của chúng.

Với táo bón mãn tính

Probiotics có hiệu quả ở cả trẻ em và người lớn trong việc tăng đáng kể số lượng phân, số lần đại tiện trung bình mỗi tuần. Việc dùng lợi khuẩn nên được bắt đầu khi xuất hiện các triệu chứng và tiếp tục lâu dài.

Với viêm ruột hoại tử 

Probiotics làm giảm đáng kể nguy cơ viêm ruột hoại tử và tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh.

4. Bổ sung chất xơ và lợi khuẩn- sản phẩm SUPPRO BIO

Tìm hiểu thêm về sản phẩm: SUPPRO BIO – Soup cao năng lượng hỗ trợ tiêu hóa tốt, tăng cường miễn dịch và nâng cao tầm vóc cho trẻ em Việt

Theo FAO, với mỗi 1000 kcal nạp vào cơ thể cần có 14g chất xơ. Với người Việt Nam, lượng chất xơ khuyến nghị tối thiểu là 18 – 20g/ngày trong khoảng 300g rau/ngày và 100g quả chín.

Khi sử dụng thực phẩm chứa chất xơ, chúng ta không nên chế biến quá nhừ, vệ sinh sạch sẽ, đảm bảo an toàn thực phẩm, tăng từ từ lượng chất xơ đến khi đạt nhu cầu và nên uống nhiều nước do chất xơ hút nhiều nước vào hệ thống đường ruột.

Bổ sung lợi khuẩn có thể từ thực phẩm hoặc các chế phẩm sinh học. Những loại thực phẩm chứa nhiều lợi khuẩn có thể kể đến như sữa chua, trà kombucha, rau củ muối, tương bần, tương miso, hay các loại thức uống, viên uống bổ sung lợi khuẩn.

Sản phẩm SUPPRO BIO – soup bổ sung năng lượng tốt cho hệ tiêu hóa, đặc biệt cho những người rối loạn tiêu hóa, cung cấp 140kcal/gói chứa các thành phần đạm quý, đường, béo cân đối, bổ sung sữa non, vi chất và có chứa lợi khuẩn S. boulardii, B. coagulans, chất xơ FOS.

BSNT. Nguyễn Minh Ngọc

HINU – Giấc mơ dinh dưỡng Việt