Giảm cân lành mạnh – Nguyên nhân, tác hại và cách phòng tránh hiệu ứng Yoyo

Trên hành trình “giảm cân lành mạnh”, nhiều người có thể gặp khó khăn khi mắc phải hiệu ứng Yoyo. Bài viết sẽ cung cấp khái niệm “hiệu ứng Yoyo”, nguyên nhân, tác hại và cách phòng tránh để quý độc giả có thể đạt được kết quả giảm cân bền vững nhất cho bản thân.

1. Hiệu ứng Yoyo trong quá trình giảm cân là gì?

Hiệu ứng yoyo, hay còn gọi là chế độ ăn kiêng yoyo, là một vòng lặp quen thuộc đối với nhiều người muốn giảm cân. Đây là thuật ngữ được định nghĩa bởi Nhà tâm lý học Kelly D. Brownell từ Đại học Yale, mô tả hiện tượng tăng và giảm cân theo chu kỳ. Cân nặng giảm xuống sau một thời gian ăn kiêng, nhưng sau đó lại tăng trở lại, thậm chí có thể vượt quá mức ban đầu. Quá trình này cứ lặp đi lặp lại như chiếc yoyo lên xuống, khiến người giảm cân cảm thấy nản lòng và thất vọng.

2. Nguyên nhân gây ra hiệu ứng Yoyo

Hiệu ứng yoyo xảy ra khi cơ thể điều chỉnh lại quá trình trao đổi chất để thích nghi với việc giảm cân đột ngột. Khi lượng calo nạp vào giảm mạnh, cơ thể sẽ giảm tốc độ trao đổi chất để tiết kiệm năng lượng. Điều này dẫn đến việc dễ tăng cân trở lại khi quay về chế độ ăn bình thường.

Nguyên nhân của vòng luẩn quẩn

3. Tác hại đến sức khỏe của hiệu ứng Yoyo

3.1. Kết quả giảm cân không bền vững

Trong quá trình giảm cân, lượng mỡ của cơ thể giảm đi. Điều này dẫn đến sự suy giảm sản xuất leptin – hormone gây no, khiến chúng ta cảm thấy đói và thèm ăn hơn. Vì vậy khi ngừng chế độ ăn kiêng, bạn sẽ có cảm giác thèm ăn quá mức, trong khi đó lượng calo lại đốt cháy ít hơn. Kết quả sau 1 vài chu kỳ hiệu ứng Yoyo, một số người tăng cân trở lại nhiều hơn số cân đã giảm. 

3.2. Giảm cơ và tăng mỡ

Khi cắt giảm lượng calo ăn vào, không chỉ mỡ mà cơ cũng bị teo đi. Nếu bạn bắt đầu ăn nhiều calo hơn sau khi mất cơ, cơ thể bạn có thể sẽ dễ dàng lấy lại mỡ hơn so với mô cơ. Kết quả là, chế độ ăn kiêng yo-yo không chỉ khiến bạn khó giảm cân lâu dài mà còn làm giảm khối lượng cơ và tăng tỷ lệ mỡ trong cơ thể

3.3. Các bệnh lý tim mạch và chuyển hóa

Theo một vài nghiên cứu, sự dao động trọng lượng cơ thể có thể gây nên tình trạng rối loạn chuyển hóa như kháng insulin, tăng triglyceride và tích tụ mỡ bụng; liên quan đến tỷ lệ tử vong và tỷ lệ các biến cố tim mạch cao hơn.

3.4. Thay đổi tâm trạng

Hiệu ứng Yoyo đem lại một số hậu quả tiêu cực về mặt tâm lý: nản chí, thất vọng, khó kiểm soát tâm trạng. Nghiên cứu gần đây cũng cho thấy có mối liên quan giữa hiệu ứng này và tình trạng trầm cảm.

Yoyo – nỗi ác mộng của người giảm cân

4. Cách phòng tránh hiệu ứng Yoyo trong quá trình giảm cân

Để thoát khỏi vòng luẩn quẩn của hiệu ứng yoyo, hãy xây dựng một chế độ giảm cân lành mạnh và bền vững. Thay vì những chế độ ăn kiêng khắc nghiệt, chúng ta hãy: 

• Chế độ ăn kiêng lành mạnh và cân bằng các nhóm chất.
• Luyện tập thể dục đều đặn. 
• Chăm sóc sức khỏe tinh thần: Hãy ngủ đủ giấc, nghỉ ngơi và tìm kiếm sự giúp đỡ từ người thân, bạn bè và các chuyên gia y tế.

Xem thêm: Bí quyết đặt mục tiêu giảm cân thông minh

Thạc sĩ, Bác sĩ Dinh dưỡng: TRẦN THỊ YẾN NGỌC

HINU – Giấc mơ dinh dưỡng Việt.