Vai trò vi chất dinh dưỡng ở bệnh nhân ăn qua ống thông

Vitamin và chất khoáng rất cần thiết trong chế độ ăn ở hàm lượng rất nhỏ. Để đảm bảo cơ thể có thể hồi phục sau bệnh hoặc phẫu thuật, ngoài việc chú ý đến cung cấp đủ năng lượng, bệnh nhân ăn qua ống thông cần được cung cấp đủ nhu cầu vi chất dinh dưỡng để đảm bảo chuyển hóa các chất được tối ưu.

Cung cấp đủ vi chất dinh dưỡng

1. Nguy cơ thiếu vi chất dinh dưỡng ở những bệnh nhân ăn qua ống thông dài ngày

Qua các nghiên cứu, người ta nhận thấy rằng hầu hết bệnh nhân cần hỗ trợ dinh dưỡng có tình trạng suy giảm vi chất dinh dưỡng khác nhau.

Ở nước ta hiện nay, đa số bệnh nhân ăn qua ống thông tại nhà sử dụng các công thức tự pha chế, điều này làm tăng nguy cơ thiếu các vi chất dinh dưỡng. Nguyên nhân:

• Cung cấp thiếu: các loại vitamin chủ yếu được cung cấp thông qua các thực phẩm tươi sống, trái cây, rau củ quả…
• Tăng nhu cầu của cơ thể: thường do tình trạng bệnh gây ra, cơ thể tăng chuyển hóa hoặc do quá trình viêm.
• Mất vi chất dinh dưỡng do tổn thương hệ thống tiêu hóa, hấp thu, do tình trạng bệnh nền.

2. Tác hại của thiếu vi chất dinh dưỡng 

Mỗi một vi chất dinh dưỡng sẽ có vai trò nhất định trong cơ thể người. Việc đảm bảo cung cấp đủ vi chất dinh dưỡng góp phần chuyển hóa năng lượng cân bằng và sự phát triển ổn định chức năng các cơ quan. Đối với người ăn qua ống thông khi thiếu vi chất dinh dưỡng cũng sẽ biểu hiện các rối loạn:

• Các biểu hiện đặc hiệu khi thiếu một loại vi chất dinh dưỡng cụ thể, ví dụ thiếu Vitamin B1 biểu hiện một loạt các dấu hiệu và triệu chứng lâm sàng liên quan đến hệ thống thần kinh, tâm thần và tim mạch. Những trường hợp thiếu nặng sẽ có biểu hiện bệnh Beriberi và có thể gây tử vong. Thiếu sắt gây tình trạng thiếu máu nhược sắc, hồng cầu nhỏ.
• Thiếu các vi chất dinh dưỡng có thể tác động gây rối loạn chuyển hóa ở bệnh nhân ăn qua ống thông dài ngày, có thể gây suy dinh dưỡng, lâu lành vết thương, cơ thể suy kiệt, loét tỳ đè…

Sắt là nguyên liệu quan trọng để tạo máu

3. Thay đổi nhu cầu vi chất dinh dưỡng ở bệnh nhân ăn qua ống thông

Theo các nghiên cứu khoa học, quá trình viêm xảy ra sau phẫu thuật, chấn thương, nhiễm trùng hoặc nhiều bệnh cấp tính hoặc mãn tính gây ra sự suy giảm đối với hầu hết các vi chất dinh dưỡng, ví dụ:

• Nồng độ crom giảm thấp trong các bệnh cấp tình (bỏng, chấn thương và bệnh nhân nhiễm trùng), bệnh nhân ăn đường miệng hay ăn qua ống thông đều tăng nhu cầu cung cấp crom so với bình thường.
• Tăng nguy cơ thiếu máu do thiếu sắt ở những bệnh nhân có quá trình viêm mạn tính, đặc biệt đối với những người bệnh không được cung cấp đủ sắt trong khẩu phần ăn qua ống thông. 
• Những bệnh nhân nuôi ăn qua ống thông dài ngày, đặc biệt là những trường hợp ăn ít kéo dài có nguy cơ mắc hội chứng nuôi ăn lại và tăng nhu cầu Vitamin B1.….

4. Cách hạn chế thiếu vi chất dinh dưỡng

• Các nguyên tố vi lượng và vitamin thiết yếu nên được cung cấp đầy đủ cho tất cả các bệnh nhân ăn qua ống thông ngay từ đầu.
• Bổ sung vi chất dinh dưỡng sẽ được ưu tiên cung cấp bằng đường tiêu hóa nếu điều này có thể được thực hiện một cách an toàn và hiệu quả.
• Nếu tự chế biến thức ăn qua ống thông tại nhà nên chú ý đa dạng các loại thực phẩm để cung cấp đủ vi chất dinh dưỡng. 
• Khám định kỳ để kịp thời phát hiện tình trạng thiếu các yếu tố vi lượng để có biện pháp xử lý kịp thời.

Cung cấp đa dạng thực phẩm

Mặc dù nhu cầu ở một lượng rất nhỏ nhưng các vitamin và khoáng chất lại có vai trò tối cần thiết đối với người bệnh. Với nguy cơ cao thiếu vi chất dinh dưỡng ở những bệnh nhân ăn qua ống thông, chúng ta nên đặc biệt quan tâm bổ sung đầy đủ nhu cầu cần thiết hàng ngày.

Xem thêm: Hướng dẫn chăm sóc bệnh nhân ăn qua ống thông tại nhà

BS MAI THỊ HỒNG LAN

HINU- GIẤC MƠ DINH DƯỠNG VIỆT