CHIẾN LƯỢC QUẢN LÝ CÂN NẶNG Ở BỆNH NHÂN GOUT

Quản lý cân nặng là chìa khóa quan trọng trong việc kiểm soát bệnh gout, giảm tần suất các cơn đau và giảm nồng độ axit uric huyết thanh. Việc duy trì cân nặng hợp lý thông qua chế độ ăn uống và vận động hợp lý không chỉ giúp giảm triệu chứng mà còn cải thiện sức khỏe tổng thể, tăng cường chất lượng sống. Trong bài viết này, cùng Suppro tìm hiểu mối liên hệ giữa gout và béo phì và dinh dưỡng hỗ trợ giảm cân ở bệnh gout nhé.

1. Mối liên hệ giữa béo phì và bệnh lý gout

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng có mối tương quan chặt chẽ giữa béo phì và tăng nồng độ axit uric máu và bệnh gout. Béo phì với chỉ số khối cơ thể (BMI) ≥30 kg/m2  và vùng mỡ trung tâm với vòng eo ≥80cm ở phụ nữ  và  ≥90cm ở nam giới là những tình trạng tiền triệu của hội chứng chuyển hóa (2). Một nghiên cứu khác với 11.079 người bao gồm những người tham gia mắc bệnh béo phì trong suốt tuổi trưởng thành và những người tăng cân trong tuổi trưởng thành có nguy cơ mắc bệnh gout tăng 84% và 65%, tương ứng. (1) Đồng thời, chỉ số khối cơ thể (BMI) cao có thể làm tăng mức urê nguy cơ, từ đó tăng nồng độ axit uric máu và cũng làm tăng nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa và các bệnh mãn tính khác, góp phần làm tăng nguy cơ mắc gout.

• Béo phì thường ảnh hưởng bởi sự mất cân bằng giữa lượng calo nạp vào và năng lượng tiêu hao, dẫn đến tích tụ quá nhiều mỡ bụng và mỡ nội tạng. Tình trạng béo phì gia tăng này góp phần làm tăng quá trình chuyển hóa axit nucleic và thúc đẩy quá trình tổng hợp axit uric thông qua quá trình chuyển hóa purin.
• Tình trạng kháng insulin cũng phổ biến ở bệnh béo phì làm tăng nguy cơ đến quá trình chuyển hóa urat bằng cách ảnh hưởng đến quá trình bài tiết axit uric qua thận.

Mối liên hệ giữa béo phì và gout

2.Lợi ích khi giảm cân ở bệnh nhân gout

• Giảm cân đã được chứng minh có thể làm giảm khả năng mắc bệnh gout. Những người giảm BMI 5% có nguy cơ tái phát gout thấp hơn 39%, trong khi những người tăng BMI 5% có nguy cơ tái phát tăng 60%.(1)
• Một số nghiên cứu cho thấy việc giảm lượng calo và giảm cân, ngay cả khi không có chế độ ăn chế thực phẩm giàu purin cũng giúp giảm nồng độ axit uric và giảm các cơn đau gout thấp.
• Giảm cân làm giảm nồng độ axit uric, từ đó giúp kiểm soát các triệu chứng, tần suất và tiến triển của bệnh, giảm các cơn đau, sưng và viêm.
• Cải thiện sức khỏe tim mạch và đái tháo đường và các bạn mãn tính khác.
• Giảm cân có thể làm giảm gánh nặng cho các khớp, giúp hạn chế các cơn đau và giảm nguy cơ tổn thương khớp.

Lợi ích giảm cân ở bệnh nhân gout

3. Những cách giúp giảm cân an toàn ở bệnh nhân gout

3.1 Nguyên tắc dinh dưỡng hỗ trợ giảm cân ở bệnh gout

• Xác định nhu cầu năng lượng nạp vào (theo tuổi, cân nặng, tình trạng sức khoẻ, mức độ hoạt động) và theo dõi lượng calo hằng ngày. Nên giảm cân an toàn với chế độ ăn lành mạnh, tránh các chế độ ăn kiêng ngắn hạn vì dẫn đến các vấn đề về sức khỏe, thiếu hụt dinh dưỡng, tăng cân, vấn đề chuyển hóa và các tác động tiêu cực khác.
• Để giảm cân bền vững (giảm cân từ từ 0.5kg mỗi tuần) hãy thử áp dụng những thói quen dinh dưỡng giúp kiểm soát cân nặng và giảm các biến chứng gout:

• Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh từ các thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật như rau, trái cây (cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất),  ngũ cốc nguyên hạt, và các loại đậu, hạt… Đối với protein, nên lựa chọn thịt nạc như thịt gia cầm, cá giàu omega-3, đậu phụ,… 
• Những thực chống viêm giàu chất chống oxy hoá và omega – 3 nên được lựa chọn như cá hồi, hạt lanh, rau lá xanh đậm,… giúp cải thiện sức khỏe khớp.

• Uống đủ nước theo nhu cầu khuyến nghị khoảng 40ml/kg/ngày, giúp tăng đào thải axit uric huyết thanh ở thận.
• Những thực phẩm cần giảm ăn ở bệnh nhân gout như thực phẩm giàu purin, thực phẩm chứa siro bắp có hàm lượng fructose cao, thực phẩm giàu chất béo bão hòa, bia và rượu,…
• Ưu tiên nấu ăn ở nhà để kiểm soát năng lượng, chất béo thay vì ăn ngoài.

Giảm cân an toàn ở bệnh nhân gout

3.2 Lối sống hỗ trợ giảm cân

Năng vận động mỗi tuần ít nhất 150 phút hoạt động thể chất ở mức độ nhẹ và trung bình. Các bài tập thể chất phù hợp với bệnh gout như đi bộ, bơi, aerobic tránh các bài tập nặng, tập gym để giảm tác động và làm căng thẳng lên các khớp. Khuyến khích vận động thường xuyên như cứ khoảng 45 phút làm việc phải đứng lên di chuyển để giúp tăng cường trao đổi chất và hỗ trợ giảm mỡ.

Ngủ đủ giấc và quản lý căng thẳng giúp cân bằng sức khỏe toàn diện, có thể hỗ trợ giảm cân và giảm các nguy cơ mắc các bệnh lý khác.

Kết luận 

Quản lý cân nặng đúng cách không chỉ giúp bệnh nhân gout giảm đau, giảm áp lực lên các khớp mà còn cải thiện sức khỏe. Tuy nhiên không nên giảm cân quá nhanh, thay vào đó là xây dựng lối sống lành mạnh, bền vững. Bằng cách xây dựng phương pháp giảm cân an toàn, với chế độ ăn lành mạnh, thực phẩm chống viêm và vận động hợp lý. 

CNDD. Lê Thị Tài

HINU – Giấc mơ Dinh dưỡng Việt