Sụt cân ở người tiểu đường – khi nào cần lưu ý?

Sụt cân ở người tiểu đường không phải lúc nào cũng là tín hiệu tốt. Nếu cân nặng giảm do kế hoạch ăn uống và vận động phù hợp, đó có thể là một phần của quản lý sức khỏe. Nhưng nếu người bệnh sụt cân không chủ đích, ăn kém, mệt, yếu cơ hoặc khát nhiều, tiểu nhiều, gia đình cần đưa người bệnh đi khám để tìm nguyên nhân.

Sụt cân ở người tiểu đường – khi nào cần lưu ý?

Nhiều gia đình khi thấy người thân bị tiểu đường sụt cân thường nghĩ ngay: “Gầy đi chắc tốt hơn cho đường huyết.”

Suy nghĩ này không phải lúc nào cũng sai. Với một số người thừa cân, giảm cân có kế hoạch, ăn đủ chất, vận động phù hợp và được theo dõi có thể là một phần quan trọng trong quản lý sức khỏe. Tuy nhiên, không phải kiểu cân giảm nào cũng đáng mừng.

Nếu người bệnh không cố giảm mà vẫn sụt cân, ăn ngày càng ít, mệt hơn, yếu chân tay hoặc đi lại kém hơn, đó có thể là tín hiệu cơ thể đang gặp vấn đề.

Giảm cân có kế hoạch khác gì sụt cân không chủ đích?

Giảm cân có kế hoạch thường xảy ra khi người bệnh chủ động thay đổi lối sống dưới hướng dẫn phù hợp: ăn cân bằng hơn, kiểm soát khẩu phần, vận động đều, ngủ tốt hơn và theo dõi sức khỏe định kỳ.

Ngược lại, sụt cân không chủ đích là khi cân nặng giảm dù người bệnh không cố giảm. Cleveland Clinic khuyến nghị nên đi khám nếu bị sụt cân dù không cố gắng, vì đây có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe cần được đánh giá.

Với người tiểu đường, sụt cân không chủ đích càng cần được chú ý nếu đi kèm khát nhiều, tiểu nhiều, đói nhiều, mệt mỏi hoặc đường huyết dao động. CDC liệt kê sụt cân dù không cố gắng là một trong các triệu chứng có thể gặp ở người mắc tiểu đường.

Vì sao người tiểu đường có thể sụt cân?

Có nhiều nguyên nhân khác nhau.

Một số người sụt cân vì ăn quá ít. Sau khi được chẩn đoán tiểu đường, họ sợ cơm, sợ trái cây, sợ bữa phụ và cắt giảm quá nhiều thực phẩm. Bữa ăn dần chỉ còn rau, một ít đạm và rất ít năng lượng. Nếu tình trạng này kéo dài, cơ thể có thể không nhận đủ năng lượng và đạm.

Một số người sụt cân vì đường huyết chưa được kiểm soát tốt. Khi cơ thể không sử dụng glucose hiệu quả, người bệnh có thể mệt, khát, tiểu nhiều và giảm cân dù không chủ ý.

Một số trường hợp khác, sụt cân có thể liên quan bệnh lý tiêu hóa, nhiễm trùng, bệnh tuyến giáp, bệnh ác tính, tác dụng phụ thuốc, vấn đề răng miệng, trầm cảm hoặc các nguyên nhân khác. Vì vậy, không nên tự kết luận sụt cân là “do tiểu đường” hoặc “do kiêng tốt” nếu chưa được đánh giá.

Cân giảm nhưng sức cũng giảm: dấu hiệu không nên bỏ qua

Cân nặng chỉ cho biết tổng trọng lượng cơ thể. Nó không nói rõ bạn đang mất mỡ, mất nước hay mất cơ.

Ở người lớn tuổi, điều đáng lo là cân giảm đi kèm sức cơ giảm. Người bệnh có thể thấy:

• Đi bộ chậm hơn.
• Đứng lên ngồi xuống khó hơn.
• Dễ mỏi khi cầm đồ nhẹ.
• Không còn muốn vận động.
• Ăn uống kém hơn.
• Dễ té ngã hoặc sợ té ngã.

Theo ADA Standards of Care for Older Adults, ăn không đủ, đặc biệt là thiếu protein, có thể làm tăng nguy cơ giảm cơ và suy yếu ở người lớn tuổi.

Vì vậy, với người tiểu đường lớn tuổi, mục tiêu không phải chỉ là cân nặng giảm. Mục tiêu là kiểm soát đường huyết nhưng vẫn giữ được sức, giữ được cơ và duy trì sinh hoạt hằng ngày.

Khi nào sụt cân cần đi khám?

Người tiểu đường nên đi khám hoặc hỏi chuyên gia nếu có một trong các tình huống sau:

• Sụt cân dù không cố giảm.
• Sụt cân nhanh trong vài tuần hoặc vài tháng.
• Ăn kém kéo dài.
• Mệt mỏi, yếu chân tay, chóng mặt.
• Khát nhiều, tiểu nhiều, đói nhiều.
• Đường huyết dao động nhiều.
• Hay buồn nôn, đau bụng, rối loạn tiêu hóa.
• Có dấu hiệu hạ đường huyết như run tay, vã mồ hôi, hồi hộp.
• Người lớn tuổi đi lại yếu hơn hoặc dễ té ngã.
• Đang dùng insulin, thuốc hạ đường huyết hoặc có bệnh thận, tim mạch, tiêu hóa.

Đừng đợi đến khi người bệnh quá yếu mới đi khám. Sụt cân không chủ đích là một tín hiệu cần được tìm nguyên nhân.

Gia đình nên theo dõi gì tại nhà?

Gia đình có thể ghi lại:

• Cân nặng mỗi tuần hoặc mỗi 2 tuần.
• Lượng ăn trong ngày.
• Người bệnh có bỏ bữa không.
• Có khát nhiều, tiểu nhiều, đói nhiều không.
• Đường huyết theo lịch bác sĩ hướng dẫn.
• Mức độ mệt và khả năng đi lại.
• Thuốc đang dùng và thời điểm dùng thuốc.

Thông tin này rất hữu ích khi trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Dinh dưỡng nên nhìn theo hướng nào?

Không nên xử lý sụt cân bằng cách “ăn bù thật nhiều” hoặc tự thêm đồ ngọt, tinh bột theo cảm tính.

Cách đúng hơn là đánh giá lại toàn bộ bữa ăn:

• Người bệnh có đủ năng lượng không?
• Có đủ nguồn đạm như cá, trứng, thịt nạc, đậu phụ hoặc sữa phù hợp không?
• Phần tinh bột có bị cắt quá mạnh không?
• Có bữa phụ phù hợp nếu khoảng cách bữa quá dài không?
• Người bệnh có nhai nuốt khó, chán ăn hoặc rối loạn tiêu hóa không?
• Có bệnh thận hoặc chế độ ăn riêng cần điều chỉnh đạm không?

Với người lớn tuổi ăn kém, bữa phụ có khẩu phần rõ có thể hữu ích, nhưng cần chọn phù hợp với tình trạng cá nhân và thuốc đang dùng.

Suppro Cerna – Giaỉ pháp dinh dưỡng thảo dược cho người tiểu đường

Suppro Cerna là sản phẩm giải pháp dinh dưỡng dạng soup dành riêng cho người mắc tiểu đường hoặc tiền tiểu đường, được bào chế ở dạng bột súp, có vị ngọt và hương sữa dịu nhẹ. Sản phẩm đem đến một giải pháp dinh dưỡng chuyên biệt, nghiên cứu độc quyền bởi Viện nghiên cứu thực phẩm chức năng RIFF và được sản xuất trên dây chuyền công nghệ hiện đại, tiên tiến.

Suppro Cerna dành cho người bị tiểu đường, giúp cung cấp nguồn năng lượng cao, dễ tiêu hóa và hấp thu, có chứa các thành phần dinh dưỡng tối ưu như: đạm Whey, chất béo không no, hệ bột đường tiên tiến; chất xơ hòa tan (FOS) và các hợp chất sinh học quý bao gồm: đông trùng hạ thảo, nano curcumin, nhóm Sulfo+,…

Với công thức độc đáo và toàn diện, Suppro Cerna hỗ trợ giảm hấp thu đường vào trong máu, từ đó giúp điều hòa lượng đường huyết của người tiểu đường. Không chỉ vậy sản phẩm còn cung cấp các chất dinh dưỡng và năng lượng cần thiết cho người bệnh, giúp cơ thể mau phục hồi sức khỏe, tăng cường miễn dịch và hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm.

Kết luận

Sụt cân ở người tiểu đường không phải lúc nào cũng là tín hiệu tốt.

Giảm cân có kế hoạch ở người thừa cân khác hoàn toàn với sụt cân không chủ đích. Nếu người bệnh ăn kém, mệt, yếu, khát nhiều, tiểu nhiều hoặc cân giảm nhanh mà không rõ lý do, gia đình nên đưa người bệnh đi khám để được đánh giá.

Cân giảm không đáng mừng nếu sức cũng giảm. Ăn đúng không phải là gầy bằng mọi cách, mà là kiểm soát đường huyết trong khi cơ thể vẫn được nuôi đủ và có sức sống.