Trẻ biếng ăn: Nguyên nhân, Hậu quả, Dinh dưỡng cho trẻ

Khi nhắc tới cụm từ “trẻ biếng ăn” đã khiến cho nhiều bậc phụ huynh cảm thấy đau đầu. Vì vấn đề con em mình không chịu ăn, ngậm thức ăn, thậm chí là bỏ ăn. Hầu như mỗi lần tới bữa ăn thì đúng là một cuộc “đấu tranh” vì trẻ quấy khóc, không hợp tác khi cho ăn. Và nếu tình trạng biếng ăn kéo dài sẽ dẫn đến nhiều vấn đề hệ luỵ gây ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và phát triển của trẻ. Hãy theo dõi bài viết dưới đây của SUPPRO để cùng tìm hiểu kế hoạch chăm sóc dinh dưỡng phù hợp cho trẻ biếng ăn. 

1. Biếng ăn ở trẻ là gì?

Biếng ăn là mô tả tình trạng khi trẻ ăn không đủ so với nhu cầu mà trẻ cần để sinh hoạt và phát triển hàng ngày.

Nguyên nhân là do sự từ chối tiếp nhận thức ăn của trẻ. Biếng ăn không phải là bệnh mà là một trình trạng bao gồm các triệu chứng và nguyên nhân khác nhau.

2. Một số biểu hiện thường gặp ở trẻ biếng ăn

• Có dấu hiệu chững cân hoặc sụt cân
• Số lượng thức ăn nạp vào ít hơn so với nhu cầu
• Kén chọn thức ăn, chỉ chấp nhận một số loại thức ăn, thực phẩm hạn chế
• Dễ ói, nhợn, trào ngược khi ăn
• Ăn chậm một bữa ăn có thể kéo dài bằng hoặc hơn 30 phút. Không chịu nhai hay nuốt, có thói quen hay ngậm thức ăn
• Sợ cảm giác khi cho ăn (khóc thét, la hét, chạy trốn, từ chối khi nhìn thấy thức ăn,…)
• Không chịu ngồi trên bàn ăn tự múc thức ăn
• Trẻ biếng ăn sẽ có một số hành vi bất thường liên quan đến bữa ăn: ho, ói, nổi giận, quăng đồ đạc, quăng ném thức ăn, trốn vào một góc, xua đuổi người cho ăn, nhè thức ăn,… Ngoài lúc cho ăn thì trẻ không có các hành vi này

3. Hậu quả mang lại của việc trẻ biếng ăn lâu dài

• Chậm phát triển thể chất. Chẳng hạn như khi trẻ biếng ăn gây ra thiếu hụt vitamin D và canxi. Dẫn đến còi xương, rối loạn tăng trưởng ở trẻ. Thiếu vitamin B1 gây ra các triệu chứng sưng, phù nề;…
• Chậm phát triển trí não, tâm thần vận động. Trẻ biếng ăn dễ gặp phải nguy cơ thiếu một hoặc nhiều chất quan trọng có tác động đến sự hoạt động của não bộ. Như: chất đạm, các loại acid béo tốt (Omega 3, 6); DHA và sắt… Đây là những chất cần thiết trong quá trình tăng trưởng và phát triển tư duy và trí não của trẻ. Nếu thiếu các chất này, chỉ số cảm xúc sẽ suy giảm dần khiến trẻ trở nên thụ động, khó hoà nhập với môi trường xung quanh;…
• Hệ sinh dục của trẻ chậm phát triển, trẻ có thể dậy thì muộn hơn
• Các rối loạn chán ăn, biếng ăn ở độ tuổi còn nhỏ thường có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành. Là tiền đề biếng ăn xảy ra ở người lớn
• Rối loạn nội tiết và chuyển hoá. Giảm tốc độ chuyển hoá của cơ thể. Như hạ thân nhiệt, tụt huyết áp, giảm tuần hoàn ngoại biên và tuần hoàn trung ương, mất nước, rối loạn điện giải, giảm bạch cầu, loãng xương, gan nhiễm mỡ, thoái hoá buồng trứng và tử cung,… Nếu tình trạng biếng ăn lâu dài có thể dẫn đến suy kiệt trầm trọng

4. Các chất dinh dưỡng phù hợp cho trẻ biếng ăn

4.1. Vitamin

Đa số các vitamin là nhóm chất dinh dưỡng cần thiết trong các trường hợp trẻ biếng ăn thường được quan tâm. Vì tỷ lệ thiếu hụt cao, dễ phát hiện thông qua các biểu hiện lâm sàng. Các vitamin thường là thành phần của của các men chuyển hoá hoặc là tiền men (co-enzyme). Giúp thúc đẩy các phản ứng chuyển hoá trong cơ thể.

Bổ sung các vitamin và khoáng chất thông qua các thực phẩm, thức ăn:

• Vitamin A: thịt bò, gan, trứng, tôm, cá, khoai lang, cà rốt, bí ngô, cải bó xôi, xoài
• Vitamin D: Sữa và cá biển béo
• Vitamin E: dầu thực vật (dầu hạt lanh, dầu hạt cải,…); các loại rau lá xanh, xanh đậm; ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt, đậu;…
• Vitamin K: Trứng, sữa, cải bó xôi, bông cải xanh, cải xoăn, cải bắp
• Vitamin nhóm B: Các loại ngũ cốc, ngũ cốc nguyên hạt, thịt, cá, trứng, các loại đậu, sữa và các chế phẩm từ sữa, rau củ quả, trái cây,…
• Vitamin C: Trái cây họ cam quýt, khoai tây, bông cải xanh, ớt chuông, cải bó xôi, dâu tây, cà chua, cải bắp nhỏ

4.2. Acid amin

Đây là chất dinh dưỡng vô cùng quan trọng đối với cơ thể ở trẻ biếng ăn. Acid amin vừa là đơn vị cấu trúc để tổng hợp protein vừa là thành phần thiết yếu của tế bào. Có vai trò kiến tạo, duy trì các mô của cơ thể. Và cũng là thành phần cơ bản của các men tiêu hoá, nội tiết tố, kháng thể,… Tham gia vào quá trình chuyển hoá và bảo vệ cơ thể. Việc cung cấp acid amin có tác dụng bổ sung chất dinh dưỡng cho các hoạt động của cơ thể. Kích thích hoạt động tiêu hoá, giúp tăng cường cả hoạt động thể lực và trí lực của trẻ.

Để có thể bổ sung acid amin cho cơ thể của trẻ có thể thông qua các thực phẩm ăn hàng ngày như thịt (bò, heo, gia cầm,…), cá, trứng, sữa, các loại đậu,…

4.3. Kẽm

Kẽm là thành phần của nhiều loại men và tiền men (co-enzyme). Có ảnh hưởng trực tiếp tới hệ tiêu hoá và cũng vô cùng cần thiết trong quá trình phát triển của trẻ. Giúp trẻ ăn ngon, hấp thu các chất dinh dưỡng tốt. Bảo vệ các tế bào ở khứu giác và vị giác. Khi trẻ bị thiếu chất kẽm, sự phân chia tế bào trong cơ thể sẽ gặp rối loạn. Từ đó ảnh hưởng đến quá trình phát triển ở trẻ.

Để bổ sung đầy đủ kẽm cho cơ thể, trong bữa ăn hàng ngày của trẻ nên có các thực phẩm như thịt đỏ (thịt bò, thịt heo); cá biển béo (cá hồi, cá ngừ,…); cua; hàu; hến; đậu xanh; đậu lăng; trứng,…

4.4. Probiotic (Men vi sinh)

Probiotic (men vi sinh) là những vi khuẩn mang nhiều lợi ích cho hệ tiêu hóa ở trẻ lẫn người lớn. Có tác dụng lên men thức ăn trong lòng ruột tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiêu hoá và hấp thu các chất dinh dinh dưỡng. Đồng thời làm ức chế các loại vi khuẩn có hại, tái lập hệ vi sinh đường ruột.

Các thực phẩm chứa loại men này thường sẽ có trong sữa chua, dưa bắp cải, dưa kim chi, sữa bơ (Buttermilk),…

4.5. Canxi

Canxi là chất dinh dưỡng đặc biệt cho sự tăng trưởng của xương, da và tóc của trẻ. Nếu trẻ bị thiếu Canxi sẽ dẫn đến tình trạng còi xương, khiến xương mỏng yếu,.. Làm chậm đến sự phát triển thể chất của trẻ.

Các thực phẩm cung cấp đủ nguồn canxi dồi dào: cá hồi, cá ngừ, sữa, phô mai, sữa đậu nành, rau xanh, bông cải xanh, bắp cải,…

4.6. Chế phẩm dinh dưỡng

Bên cạnh việc sử dụng các loại thực phẩm, có thể sử dụng thêm các chế phẩm dinh dưỡng bổ sung cho trẻ. SUPPRO Bio là sản phẩm dinh dưỡng tiên phong về thảo dược. Đảm bảo an toàn, phù hợp để sử dụng cho trẻ biếng ăn trên 3 tuổi. Sản phẩm này cung cấp rất nhiều giá trị dinh dưỡng hỗ trợ cho vấn đề tiêu hoá, hấp thu ở trẻ và cả người trưởng thành.

Bên cạnh đó, sản phẩm có nhiều thành phần dinh dưỡng như:

• Đạm whey dễ tiêu hoá – hấp thu giúp tăng tổng hợp protein
• Chất béo MCT, PUFA, MUFA giúp cung cấp đầy đủ năng lượng cho cơ thể, giúp phát triển chức năng não, sức khỏe tim mạch và khả năng miễn dịch của trẻ;
• Probiotics (bào tử S.Boulardii, bào tử B.Coagulans) và chất xơ hòa tan (FOS) giúp hỗ trợ cân bằng, bảo vệ hệ sức khoẻ đường ruột cho trẻ;
• Vi chất sáng giá có mặt trong chế phẩm là Kẽm và Selen hỗ trợ thúc đẩy tăng cường khả năng miễn dịch, kích thích vị giác thúc đẩy cảm giác thèm ăn ở trẻ,
• Các loại vitamin và khoáng chất góp phần mang đến giá trị toàn vẹn cho sự tăng trưởng và phát triển của trẻ.

Kết luận

Để đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ biếng ăn là một thách thức lớn đối với các bậc cha mẹ. Đây cũng là vấn đề quan trọng ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Để khắc phục tình trạng biếng ăn ở trẻ, cần có sự kiên trì và phối hợp giữa các phương pháp điều trị. Từ nhân viên y tế đến người chăm sóc trực tiếp cho trẻ. Việc lên kế hoạch chăm sóc dinh dưỡng phù hợp là điều cần thiết. Không chỉ giúp cải thiện sức khỏe và phát triển của trẻ mà còn tạo ra một môi trường gia đình tích cực, nơi ăn uống phù hợp để trẻ thoải mái, vui vẻ.

CNDD. HOÀNG NGUYỄN ANH DŨNG

HINU – Giấc mơ dinh dưỡng Việt