Tiểu đường thai kỳ – Căn bệnh nguy hiểm cho mẹ và bé

230 lượt xem
5/5 - (1 bình chọn)

Đái tháo đường thai kỳ có thể xảy ra ở bất kỳ thai phụ nào và gây những biến chứng khó lường cho cả mẹ và bé. Bài viết sau đây sẽ cung cấp cho các mẹ thông tin về căn bệnh này bao gồm: nguyên nhân, triệu chứng, biến chứng bệnh, chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa bệnh hiệu quả. Cùng theo dõi ngay qua bài viết sau đây.

Tiểu đường thai kỳ
Tiểu đường thai kỳ

1. Tiểu đường thai kỳ là gì?

Tiểu đường thai kỳ là gì?

Đái tháo đường thai kỳ (hay còn gọi là tiểu đường thai kỳ) là tình trạng rối loạn dung nạp glucose, dẫn đến lượng đường huyết tăng cao và được phát hiện lần đầu trong khi mang thai. Bệnh thường bắt đầu tiến triển từ tuần 24 – 28 của thai kỳ.

Phụ nữ bị đái tháo đường thai kỳ không loại trừ khả năng đã mắc đái tháo đường từ trước mà chưa được chẩn đoán, cũng không đồng nghĩa với việc sau khi sinh người bệnh còn tăng glucose máu nữa hay không. Tuy nhiên đái tháo đường thai kỳ là yếu tố nguy cơ tiến triển thành bệnh đái tháo đường tuýp 2 nếu không có biện pháp điều trị đúng cách.

Cơ chế bệnh sinh tiểu đường thai kỳ

Tiểu đường thai kỳ là tình trạng rối loạn dung nạp glucose khởi phát lần đầu tiên trong thai kỳ. Nguyên nhân chính là do lượng insulin tiết ra không đủ để đáp ứng nhu cầu chuyển hóa đường huyết trong cơ thể khi mang thai.

Cơ chế bệnh sinh của tiểu đường thai kỳ chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, theo một số nghiên cứu khởi nguồn bệnh tiểu đường thai kỳ là do:

  • Tăng nhu cầu insulin của thai nhi: Trong quá trình mang thai, thai nhi cần nhiều glucose để phát triển. Điều này dẫn đến tăng nhu cầu insulin của mẹ.
  • Tăng sản xuất các chất chống insulin bởi nhau thai: Nhau thai là một cơ quan tạm thời được hình thành trong thai kỳ để cung cấp dinh dưỡng cho thai nhi. Nhau thai sản xuất các chất chống insulin, làm giảm hiệu quả của insulin.
  • Đề kháng insulin ở mẹ: Một số yếu tố, chẳng hạn như béo phì, tiền sử gia đình mắc bệnh tiểu đường, hoặc tuổi cao, có thể làm tăng nguy cơ đề kháng insulin ở mẹ.

Tỷ lệ mắc tiểu đường thai kỳ

Tỷ lệ mắc tiểu đường thai kỳ ở Việt Nam đang có xu hướng gia tăng. Theo thống kê của Liên đoàn Đái tháo đường thế giới (IDF), tỷ lệ mắc tiểu đường thai kỳ ở Việt Nam năm 2021 là 21,8%, cao hơn khoảng 5 lần so với giai đoạn 1990-1994.

Tỷ lệ mắc tiểu đường thai kỳ ở Việt Nam khác nhau giữa các vùng miền. Theo một nghiên cứu được thực hiện tại thành phố Hồ Chí Minh, tỷ lệ mắc tiểu đường thai kỳ là 26,2%. Trong khi đó, tỷ lệ này ở khu vực nông thôn chỉ là 16,5%.

Tỷ lệ mắc tiểu đường thai kỳ trên thế giới cũng đang có xu hướng gia tăng. Theo ước tính của IDF, tỷ lệ mắc tiểu đường thai kỳ trên thế giới năm 2021 là 10,8% và cao nhất là ở các nước đang phát triển như các nước khu vực Đông Nam Á, Trung Đông và châu Phi.

Tỷ lệ mắc trên tổng số người mang thai

Theo thống kê của Liên đoàn Đái tháo đường thế giới (IDF), tỷ lệ mắc tiểu đường thai kỳ trên tổng số người mang thai dao động từ 2 đến 24%, tùy thuộc vào quốc gia và khu vực. Tỷ lệ này đang có xu hướng gia tăng trên toàn thế giới, đặc biệt là ở các nước đang phát triển.

Tại Việt Nam, theo thống kê của Bộ Y tế năm 2021, tỷ lệ mắc tiểu đường thai kỳ là 21,8%, cao hơn khoảng 5 lần so với giai đoạn 2001 – 2004. 

Tỷ lệ phụ nữ mắc tiểu đường thai kỳ
Tỷ lệ phụ nữ mắc tiểu đường thai kỳ

2. Yếu tố nguy cơ, nguyên nhân và phòng bệnh tiểu đường thai kỳ

Tiếp theo, hãy cùng tìm hiểu về yếu tố nguy cơ, nguyên nhân của bệnh tiểu đường thai kỳ để từ đó có những biện pháp phòng tránh tiểu đường thai kỳ hữu ích bạn nhé.

Yếu tố nguy cơ

Một số đối tượng sau đây sẽ có nguy cơ cao bị tiểu đường thai kỳ và cần được chẩn đoán sớm ngay từ lần khám thai đầu tiên

  • Tuổi mang thai: Phụ nữ lớn hơn 35 tuổi khi mang thai sẽ có nguy cơ đái tháo đường thai kỳ cao hơn bình thường
  • Người bị béo phì, thừa cân hoặc mắc hội chứng buồng trứng đa nang
  • Tiền sử gia đình (bố mẹ, anh chị em ruột) có người mắc đái tháo đường
  • Tiền sử sinh con nặng cân trên 4kg: trẻ sơ sinh có cân nặng ≥ vừa là hậu quả của tiểu đường thai kỳ, vừa là yếu tố nguy cơ cho những lần mang thai tiếp theo.
  • Tiền sử bất thường về dung nạp glucose hoặc chỉ số glucose niệu dương tính
  • Tiền sử sản khoa bất thường như thai chết lưu, con bị dị tật bẩm sinh, sinh non,…
  • Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tiểu đường tuýp 2.

Nguyên nhân

Như đã nói ở phần cơ chế sinh ra bệnh tiểu đường, nguyên nhân chính gây tiểu đường là do lượng insulin tiết ra không đủ để đáp ứng nhu cầu chuyển hóa đường huyết trong cơ thể khi mang thai.

Để giữ lượng đường trong máu ổn định, tuyến tụy của thai phụ phải sản xuất nhiều insulin hơn, gấp ba lần bình thường. Đến một thời điểm, tuyến tụy không thể sản xuất đủ insulin, lượng đường trong máu của thai phụ tăng cao trong thời gian dài sẽ gây ra bệnh tiểu đường thai kỳ.

Phòng ngừa

Hiện tại, vẫn chưa có biện pháp phòng ngừa tiểu đường khi kỳ tuyệt đối. Điều bạn có thể làm là duy trì lối sống lành mạnh trước và trong khi mang thai, như vậy thì nguy cơ mắc bệnh sẽ giảm đáng kể.

Ngoài ra, trong trường hợp bạn có tiền sử mắc tiểu đường thai kỳ, việc tuân thủ những thói quen lành mạnh sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh trong những lần mang thai tiếp theo cũng như hạn chế nguy cơ phát triển thành bệnh đái tháo đường tuýp 2 trong tương lai.

Nguyên tắc 5T bao gồm: thức ăn, thể dục, thăm khám định kỳ, tâm lý và thực phẩm bổ sung đã được rất nhiều các bà mẹ áp dụng để phòng ngừa tiểu đường thai kỳ.

Phòng ngừa tiểu đường thai kỳ
Phòng ngừa tiểu đường thai kỳ

3. Triệu chứng của bệnh tiểu đường thai kỳ

Tiểu đường thai kỳ thường diễn biến âm thầm và không có triệu chứng rõ ràng. Bệnh thường chỉ được phát hiện trong những lần thăm khám định kỳ của bà bầu nếu có xuất hiện triệu chứng bao gồm:

  • Tiểu nhiều, khát nước nhiều
  • Mệt mỏi, uể oải
  • Mắt mờ
  • Ngáy khi ngủ
  • Tăng cân bất thường

Các mẹ bầu được khuyến nghị nên đi kiểm tra thường xuyên để kịp thời phát hiện và điều trị nếu không may mắc bệnh, đặc biệt là các mẹ đang ở 3 tháng cuối thai kỳ.

Triệu chứng của bệnh tiểu đường thai kỳ
Triệu chứng của bệnh tiểu đường thai kỳ

4. Các biến chứng của bệnh tiểu đường thai kỳ

Khoảng 50% phụ nữ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ sẽ tiếp tục phát triển bệnh tiểu đường loại 2 và để lại các biến chứng nghiêm trọng cho cả mẹ và bé.

– Biến chứng tiểu đường thai kỳ với mẹ bầu:

  • Tiền sản giật, sản giật
  • Các vấn đề về nhiễm trùng
  • Băng huyết sau sinh
  • Tăng nguy cơ sinh non
  • Tăng nguy cơ sảy thai tự nhiên
  • Phát triển thành tiểu đường tuýp 2
  • Tử vong

– Biến chứng tiểu đường thai kỳ với em bé:

  • Nguy cơ bị tật bẩm sinh
  • Tăng trưởng quá mức
  • Thai chết lưu
  • Nguy cơ tử vong ngay sau sinh.
  • Tăng hồng cầu
  • Vàng da sơ sinh
  • Nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 khi trưởng thành

5. Khám, chẩn đoán tiểu đường thai kỳ

Tiểu đường thai kỳ thường được chẩn đoán bằng xét nghiệm sàng lọc tiểu đường thai kỳ, thường được thực hiện ở tuần thứ 24-28 của thai kỳ.

Xét nghiệm này đo lượng đường huyết của thai phụ sau khi uống một lượng glucose nhất định. Nếu kết quả của OGTT cho thấy một trong các giá trị sau, thai phụ sẽ được chẩn đoán mắc tiểu đường thai kỳ:

  • Lượng đường huyết lúc đói ≥ 92 mg/dL (≥ 5,1 mmol/L)
  • Lượng đường huyết sau 1 giờ ≥ 180 mg/dL (≥ 10,0 mmol/L)
  • Lượng đường huyết sau 2 giờ ≥ 153 mg/dL (≥ 8,5 mmol/L)
Chẩn đoán tiểu đường thai kỳ
Chẩn đoán tiểu đường thai kỳ

6. Điều trị bệnh tiểu đường thai kỳ

Các trường hợp được chẩn đoán mắc tiểu đường thai kỳ sẽ được bác sĩ đưa ra lời khuyên và kế hoạch điều trị phù hợp.

Mục đích và nguyên tắc điều trị

Điều trị tiểu đường thai kỳ nhằm kiểm soát lượng đường trong máu để giảm nguy cơ mắc các biến chứng bệnh. Cụ thể cần kiểm soát:

  • Nồng độ đường huyết lúc đói < 95 mg/dL 
  • Nồng độ đường máu sau 2 giờ ở ≤ 120 mg/dL
  • Không có dao động đường huyết rộng
  • Nồng độ hemoglobin glycosyl hóa (chỉ số HbA1c) ở mức < 6,5%

Nguyên tắc điều trị tiểu thường thai kỳ bao gồm:

  • Đảm bảo tối ưu lượng đường trong máu
  • Quản lý các biến chứng bệnh
  • Thay đổi lối sống và tư tưởng người bệnh
  • Hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả

Điều trị tiểu đường thai kỳ

Điều trị bằng thuốc

Insulin là lựa chọn hàng đầu của các bác sĩ trong điều trị tiểu đường thai kỳ vì thuốc không đi qua nhau thai và kiểm soát đường huyết rất tốt.

Ngoài ra, thuốc hạ đường huyết dạng uống như glyburide cũng hay được sử dụng để điều trị bệnh đái tháo đường ở phụ nữ có thai vì sự thuận tiện, chi phí thấp và mang lại hiệu quả cao. Một số nghiên cứu cho thấy glyburide an toàn với thai phụ và mang lại sự kiểm soát tương đương với insulin.

Điều trị tiểu đường thai kỳ bằng insulin
Điều trị tiểu đường thai kỳ bằng insulin

Chế độ dinh dưỡng

Chế độ dinh dưỡng là cực kỳ quan trọng trong hỗ trợ điều trị tiểu đường. Người bệnh cần có chế độ ăn uống hợp lý, duy trì cân nặng ở mức độ cho phép để đảm bảo mục tiêu điều trị.

Để giúp thai phụ đơn giản hơn trong việc bổ sung dinh dưỡng trong quá trình điều trị đái tháo đường thai kỳ, Cysina đã kết hợp cùng Viện nghiên cứu thực phẩm chức năng RIFF và cho ra đời sản phẩm Suppro Cerna

Suppro Cerna bổ sung cho người đái tháo đường thai kỳ chế độ dinh dưỡng với đầy đủ nhóm chất bột đường (glucid), chất xơ hòa tan (FOS) và hệ chất béo không no (MCT, MUFA, PUFA) có lợi cho tim mạch và giúp ngăn ngừa các biến chứng trên tim. Đặc biệt bột đường trong Suppro Cerna là hệ bột đường tiên tiến có chỉ số đường huyết thấp (GI =37) giúp cung cấp nguồn năng lượng cao mà không làm tăng đường huyết sau khi ăn.

Ngoài ra Suppro Cerna còn chứa Curcumin có tác dụng chống viêm và bảo vệ thành mạch, Đông trùng hạ thảo giúp tăng cường miễn dịch và kiểm soát chỉ số đường huyết, chỉ số lipid máu, giúp người bệnh đái tháo đường thai kỳ hạn chế các biến chứng cho mẹ và thai nhi sau này.

Suppro Cerna
Suppro Cerna

7. Một số câu hỏi thường gặp

Tiểu đường thai kỳ có sinh thường được không?

Các bà bầu mắc tiểu đường thai kỳ vẫn có thể sinh thường. Tuy nhiên, cần lưu ý một số điều sau:

  • Kiểm soát tốt lượng đường huyết trong suốt thai kỳ.
  • Theo dõi chặt chẽ trong suốt quá trình mang thai và đẻ thường để phát hiện sớm các bất thường.
  • Lựa chọn cơ sở y tế có đủ điều kiện để sinh con.

Tiểu đường thai kỳ có uống sữa bầu được không?

Thai phụ mắc tiểu đường thai kỳ vẫn có thể uống sữa bầu. Tuy nhiên, cần lưu ý lựa chọn loại sữa phù hợp với tình trạng sức khỏe của bản thân. 

Sữa bầu thông thường thường chứa nhiều đường, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa. Những chất này có thể làm tăng lượng đường huyết trong máu, gây hại cho thai nhi. Vì vậy, thai phụ mắc tiểu đường thai kỳ nên lựa chọn loại sữa bầu dành riêng cho người tiểu đường.

Tiểu đường thai kỳ có uống sữa bầu được không?
Tiểu đường thai kỳ có uống sữa bầu được không?

Bao nhiêu tuần thì xét nghiệm tiểu đường thai kỳ?

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, tất cả thai phụ cần được xét nghiệm sàng lọc tiểu đường thai kỳ ở tuần thứ 24-28 của thai kỳ. Xét nghiệm này được gọi là xét nghiệm dung nạp glucose đường uống (OGTT).

Thử tiểu đường thai kỳ tại nhà được không?

Bạn có thể dễ dàng thử tiểu đường tại nhà bằng máy đo đường huyết. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm tiểu đường thai kỳ tại nhà chỉ mang tính chất tham khảo. Bạn nên đến bệnh viện để kiểm tra và được bác sĩ tư vấn điều trị nếu có nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ.

Tiểu đường thai kỳ sau khi sinh có tự khỏi không?

Trong hầu hết các trường hợp, bệnh tiểu đường thai kỳ sẽ tự khỏi sau khi sinh con do không còn tình trạng kháng insulin và lượng hormone thai kỳ đã giảm. Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp tiểu đường thai kỳ phát triển thành bệnh tiểu đường tuýp 2 sau này.

8. Chăm sóc người bệnh tiểu đường thai kỳ

Nguyên tắc 5T được sử dụng phổ biến trong cả phòng ngừa, điều trị và chăm sóc sau điều trị cho người bệnh mắc tiểu đường thai kỳ. Xem thêm về nguyên tắc 5T để chăm sóc người bệnh tiểu đường thai kỳ tốt hơn bạn nhé.

Chăm sóc người bệnh tiểu đường thai kỳ theo nguyên tắc 5T 
Chăm sóc người bệnh tiểu đường thai kỳ theo nguyên tắc 5T

Hy vọng bài viết trên của Suppro đã giải đáp được các thắc mắc của độc giả về tiểu đường thai kỳ và giúp người bị đái tháo đường thai kỳ hạn chế các biến chứng cho mẹ và thai nhi sau này.

5/5 - (1 bình chọn)

Người tiểu đường gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện chế độ ăn để kiểm soát đường huyết và vẫn phải đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng.

Sự ra đời của Suppro Cenrna chứa các thành phần sinh học quý từ tự nhiên như Nhóm SULFO+ (Chiết xuất mầm Súp lơ xanh giàu Sulforaphane, Kẽm hữu cơ chiết xuất từ Mầm đậu xanh, Selen hữu cơ chiết xuất từ Mầm đậu xanh), Curcumin, Đông trùng hạ thảo, các hoạt chất hiệp đồng mang lại công dụng:

  • Giúp phục hồi sức khỏe nhanh.
  • Hỗ trợ giảm hấp thu đường máu, kiểm soát chỉ số đường huyết.
  • Hỗ trợ chống viêm, hạn chế các biến chứng do đái tháo đường.
  • Hỗ trợ tăng cường miễn dịch, nâng cao sức đề kháng.

Sản phẩm giúp người bệnh giảm bớt cảm giác thèm ăn, cung cấp đủ các dinh dưỡng cần thiết và hỗ trợ kiểm soát bệnh tiểu đường.

Công dụng của Suppro Cerna
Công dụng của soup dinh dưỡng Suppro Cerna

Với những lý do đó, Suppro Cerna là sản phẩm dinh dưỡng được lựa chọn hàng đầu bởi hàng ngàn người bệnh và các chuyên gia về tiểu đường.

Vui lòng liên hệ ngay tới Hotline 1800.646.855 để đặt hàng và nghe tư vấn miễn phí từ các chuyên gia dinh dưỡng.

0 0 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận

SẢN PHẨM NỔI BẬT

SUPPRO cải tiến

SOUP CAO NĂNG LƯỢNG SUPPRO CẢI TIẾN

Soup cao năng lượng cải tiến mới giúp hỗ trợ phục hồi sức khỏe, tăng cường sức đề kháng.

Xem sản phẩm

SUPPRO CURVEE – BỮA ĂN LÀNH MẠNH CHO VÓC DÁNG

Soup dinh dưỡng hỗ trợ giảm cân, cải thiện vóc dáng

Xem sản phẩm

Suppro Cerna

SUPPRO CERNA

Soup cao năng lượng chuyên biệt cho người đái tháo đường

Xem sản phẩm

SOUP CAO NĂNG LƯỢNG SUPPRO

Soup cao năng lượng hỗ trợ phục hồi sức khỏe, tăng cường sức đề kháng

Xem sản phẩm

SOUP CAO NĂNG LƯỢNG SUPPRO GOLD

Soup cao năng lượng cải tiến mới giúp hỗ trợ phục hồi sức khỏe, tăng cường sức đề kháng

Xem sản phẩm

SUPPRO BIO

SUPPRO BIO

Soup cao năng lượng giúp phục hồi sức khỏe, chuyên biệt cho các vấn đề về tiêu hóa

Xem sản phẩm